[SÁCH DỊCH] Sản phụ khoa Căn bản. CHƯƠNG 1. Giải phẫu khung chậu nữ

(SÁCH DỊCH) Sản Phụ khoa Căn bản – Essential Obstetrics and Gynaecology
Tác giả: Ian Symonds & Sabaratnam Arulkumaran – (C) NXB Elsevier
Ths.Bs. Lê Đình Sáng (Dịch và chú giải)

Chương 1. Giải phẫu khung chậu nữ
Anatomy of the female pelvis
Caroline de Costa
Essential Obstetrics and Gynaecology, Chapter 1, 2-11

MỤC TIÊU HỌC TẬP

Kiến thức về các đặc điểm chính của khung chậu nữ là rất cần thiết để hiểu các quá trình sinh sản, mang thai và sinh nở, cũng như ảnh hưởng của các quá trình bệnh lý khác nhau lên các cơ quan trong khung chậu và sức khỏe của người phụ nữ.

Cấu trúc và chức năng của các cơ quan sinh dục thay đổi đáng kể theo độ tuổi và tình trạng nội tiết tố của mỗi cá nhân, như sẽ được trình bày rõ trong Chương 16, chương này đề cập đến những thay đổi diễn ra trong tuổi dậy thì và mãn kinh. Chương này nhằm mục đích phác thảo các cấu trúc chính cấu thành khung chậu nữ, chủ yếu ở phụ nữ đã trưởng thành về mặt sinh dục.

Khung chậu xương

Khung chậu xương bao gồm cặp xương vô danh (mỗi xương gồm xương chậu, xương ngồi và xương mu) cùng với xương cùng và xương cụt (Hình 1.1).

Các xương vô danh được nối với nhau ở phía trước tại khớp mu, và mỗi xương khớp với xương cùng ở phía sau tại các khớp cùng-chậu. Cả ba khớp này đều cố định ở trạng thái không mang thai, nhưng trong thai kỳ, các khớp này sẽ giãn ra để cho phép một số chuyển động trong quá trình chuyển dạ và sinh nở. Xương cùng khớp với đốt sống thắt lưng thứ năm ở phía trên và xương cụt ở phía dưới.

Khung chậu xương được chia thành đại khung (khung chậu lớn) và tiểu khung (khung chậu bé) bởi eo trên. Tiểu khung được chia thành ba phần: eo trên (giới hạn phía trước bởi mặt trên của xương mu và phía sau bởi mỏm nhô và cánh xương cùng); eo giữa (ở mức gai ngồi); và eo dưới (giới hạn phía trước bởi bờ dưới của khớp mu, hai bên bởi các ụ ngồi và phía sau bởi đỉnh xương cùng).

Gai ngồi có thể dễ dàng sờ thấy khi thăm khám âm đạo trong quá trình chuyển dạ và là điểm mốc để đánh giá sự xuống của đầu thai nhi trong quá trình chuyển dạ và sinh nở.

Cơ quan sinh dục ngoài

Thuật ngữ âm hộ thường được dùng để mô tả cơ quan sinh dục ngoài của phụ nữ và bao gồm gò mu, môi lớn, môi bé, âm vật, lỗ niệu đạo ngoài, tiền đình âm đạo, lỗ âm đạo và màng trinh (Hình 1.2).

Gò mu, đôi khi được gọi là mons veneris, được cấu tạo bởi một lớp mô đệm mỡ-xơ nằm phía trên khớp mu và ở phụ nữ trưởng thành, được bao phủ bởi một lớp lông mu rậm rạp. Bờ trên của lớp lông này thường thẳng hoặc cong lồi lên trên và khác với sự phân bố thông thường ở nam giới. Lông mu thường bắt đầu xuất hiện trong độ tuổi từ 11 đến 12.