[Sách Dịch] Sổ tay Thận học Lâm sàng. CHƯƠNG 5. Rối loạn kiềm toan

Sổ tay Thận học Lâm sàng – Clinical Handbook of Nephrology
Tác giả: Brown, Robert Stephen, MD. Bản quyền © 2024 Nhà xuất bản Elsevier
Biên dịch và Chú giải: Ths.Bs. Lê Đình Sáng

CHƯƠNG 5: RỐI LOẠN KIỀM TOAN
Acid-base disorders
Alexander Morales; Alexander Goldfarb-Rumyantzev; Robert Stephen Brown
Clinical Handbook of Nephrology, CHAPTER 5, 49-59

5.1 Giới thiệu

Chương này thảo luận cách sử dụng kết quả khí máu động mạch hoặc tĩnh mạch và các chất điện giải trong huyết thanh thường quy để xác định một rối loạn thăng bằng kiềm-toan. 1,2

5.1.1 Phương trình Henderson-Hasselbalch

Việc diễn giải các kết quả khí máu bắt đầu bằng phương trình Henderson-Hasselbalch:

Hệ thống đệm của máu sử dụng bicarbonate làm base và acid carbonic làm acid; do đó, phương trình này có thể được viết lại như sau:

Sử dụng giá trị $pKa$ là 6.1 cho acid carbonic và hệ số chuyển đổi là 0.03 để biểu thị nồng độ acid theo áp suất riêng phần của $CO2$ động mạch ($paCO2$), được đo trong khí máu động mạch (ABGs), phương trình cuối cùng được viết lại như sau:

Vì biểu thức cuối cùng này bao gồm một logarit, gây khó khăn cho việc tính toán nhanh tại giường, một số công thức xấp xỉ đơn giản có thể được sử dụng, như được thảo luận trong các trang tiếp theo.