Sinh lý bệnh và nguyên nhân của ngừng tim đột ngột

Ngừng tim đột ngột (SCA) và đột tử do tim (SCD) đề cập đến sự ngừng hoạt động đột ngột của tim kèm theo suy sụp huyết động, điển hình là do nhịp nhanh thất/rung thất kéo dài. Những biến cố này chủ yếu xảy ra ở những bệnh nhân mắc bệnh tim cấu trúc (có thể chưa được chẩn đoán trước đó), đặc biệt là bệnh tim mạch vành.

Sự kiện này được gọi là SCA (hoặc SCD bị hủy bỏ) nếu một biện pháp can thiệp (ví dụ, khử rung tim) hoặc đảo ngược tự phát sẽ khôi phục tuần hoàn. Sự kiện này được gọi là SCD nếu bệnh nhân tử vong. Tuy nhiên, việc sử dụng SCD để mô tả ngừng tim gây tử vong và không gây tử vong vẫn tồn tại theo quy ước. 

Các bệnh tim mạch dẫn đến rối loạn nhịp tim dẫn đến trụy tim và đột tử rất đa dạng và mối liên hệ với đột tử trong một số trường hợp vẫn chưa được hiểu rõ [1]. Việc xác định bệnh nhân có nguy cơ tử vong đột ngột và xác định các yếu tố gây ra chứng rối loạn nhịp tim gây tử vong tiếp tục là một thách thức lớn. Chủ đề này sẽ xem xét các cơ chế và nguyên nhân của SCA. Điều trị SCA, đánh giá những người sống sót và kết quả của SCA được thảo luận riêng.

TÁC GIẢ:Philip J Podrid, MD, FACC;

Dịch: Bs.Ths. Lê Đình Sáng – Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa Nghệ An 

CÁC LOẠI RỐI LOẠN NHỊP DẪN ĐẾN TỬ VONG DO TIM MẠCH

Cơ chế chính xác của tình trạng suy sụp ở một bệnh nhân thường không thể xác định được vì đối với đại đa số bệnh nhân tử vong đột ngột, hoạt động của tim không được theo dõi tại thời điểm họ bị suy sụp. Do đó, cơ chế chỉ có thể được suy ra dựa trên thông tin thu được sau khi quá trình được bắt đầu.

Tuy nhiên, có nhiều trường hợp sự kiện khởi đầu đã được chứng kiến ​​hoặc ghi lại [2-4]. Điều này thường xảy ra ở những bệnh nhân được theo dõi liên tục trong đơn vị chăm sóc mạch vành, những người có thiết bị ghi điện tâm đồ lưu động (ECG) 24 giờ hoặc những người được cấy ghép máy khử rung tim (ICD). Nhịp tim nhanh thất (VT) hoặc rung thất (VF) chiếm phần lớn các cơn [2,4]. Tuy nhiên, rối loạn nhịp tim chậm là nguyên nhân gây ra một số trường hợp SCD.

Trong các nghiên cứu ban đầu, rối loạn nhịp tim chậm và vô tâm thu là nguyên nhân ít phổ biến hơn của SCD, chỉ được quan sát thấy trong khoảng 10% trường hợp được ghi nhận trên máy theo dõi xe cứu thương [2]. Rối loạn nhịp tim chậm thường liên quan đến bệnh cơ tim không do thiếu máu cục bộ [5], trong khi hoạt động điện vô mạch, phân ly điện cơ hoặc vô tâm thu là những nhịp phổ biến nhất được thấy trong tắc mạch phổi [6]. Các nguyên nhân khác gây ra hoạt động điện vô mạch bao gồm vỡ cơ tim, chèn ép tim, tràn khí màng phổi, thiếu oxy máu hoặc dùng thuốc quá liều. Trong một số trường hợp, rối loạn nhịp tim chậm có thể dẫn đến rối loạn nhịp nhanh thất như một cơ chế thoát hiểm.

Sự phân bố khác nhau giữa các bệnh nhân có ICD. Tử vong do rối loạn nhịp tim chiếm 20 đến 35% số ca tử vong; hoạt động điện sau sốc hoặc vô mạch nguyên phát (PEA, còn gọi là phân ly điện cơ) là nguyên nhân thường gặp của SCD trong bối cảnh này [7].