Sinh lý học Hô hấp ứng dụng của Nunn & Lumb, ấn bản thứ 9. CHƯƠNG 31. TỔN THƯƠNG PHỔI CẤP TÍNH

Sinh lý học Hô hấp ứng dụng của Nunn & Lumb, ấn bản thứ 9. Nunn and Lumb’s Applied Respiratory Physiology 9th Edition.
Chủ biên: Andrew Lumb, Caroline Thomas. Nhà xuất bản ELSEVIER. Biên dịch: Ts.Bs. Lê Nhật Huy, Ths.Bs. Lê Đình Sáng. ISBN-13: 978-0702079085. 
Ấn bản tiếng Việt của cuốn sách này được dịch & chia sẻ vì mục đích lan toả tri thức, hoàn toàn phi lợi nhuận, duy nhất trên các website sachyhoc.com & yhoclamsang.net của THƯ VIỆN MEDIPHARM. NGHIÊM CẤM THƯƠNG MẠI HOÁ bản dịch tiếng Việt của cuốn sách này dưới bất cứ hình thức nào.

CHƯƠNG 31. TỔN THƯƠNG PHỔI CẤP TÍNH

Acute lung injury
Andrew Lumb, MB BS FRCA; Caroline Thomas, BSc MBChB MRCS(Ed) FRCA

Nunn and Lumb’s Applied Respiratory Physiology, 31, 365-374.e2

Thuật ngữ Tổn thương phổi cấp tính (Acute lung injury – ALI) mô tả một hình thái đặc trưng của bệnh lý nhu mô phổi. Tình trạng này đại diện cho một chuỗi phổ mức độ nghiêm trọng trải dài từ chứng khó thở diễn ra trong thời gian ngắn đến sự suy giảm chức năng hệ hô hấp ở giai đoạn cuối diễn tiến nhanh chóng, mà tại thời điểm đó, các bác sĩ sử dụng thuật ngữ hội chứng suy hô hấp cấp tính (acute respiratory distress syndrome – ARDS). Y văn ghi nhận nhiều từ đồng nghĩa với tổn thương phổi cấp tính, bao gồm suy hô hấp cấp tính (acute respiratory failure), phổi sốc (shock lung), phổi máy thở (respirator lung), phổi tuần hoàn ngoài cơ thể (pump lung) và phổi Đà Nẵng (Da Nang lung)*.

Các Khía Cạnh Lâm Sàng Của Tổn Thương Phổi Cấp Tính

Định Nghĩa

Y học hiện tại không có một xét nghiệm chẩn đoán đơn lẻ nào dành cho bệnh lý này. Sự nhầm lẫn trong quá khứ chủ yếu phát sinh do các cơ sở y tế áp dụng các tiêu chuẩn chẩn đoán khác nhau. Sự thiếu đồng nhất này đã làm phức tạp thêm quá trình so sánh về tỷ lệ mắc, tỷ lệ tử vong, nguyên nhân và hiệu quả của các phương pháp điều trị. Để giải quyết dứt điểm vấn đề này, các hội nghị đồng thuận Châu Âu-Mỹ đã thống nhất đưa ra các định nghĩa sau đây vào năm 1994 và được giới y khoa chấp nhận rộng rãi.

Chẩn đoán tổn thương phổi cấp tính đòi hỏi bệnh nhân phải thỏa mãn cả bốn tiêu chí:

1. Tình trạng suy giảm oxy hóa máu khởi phát cấp tính.
2. Giảm oxy máu nặng (Severe hypoxaemia) được định nghĩa là tỷ lệ PaO2 trên FiO2 ở mức 40 trở xuống (khi tính PaO2 bằng kPa) hoặc 300 trở xuống (khi tính PaO2 bằng mmHg [40 kPa]).
3. Phim chụp X-quang ngực cho thấy hình ảnh thâm nhiễm lan tỏa hai bên phù hợp với tình trạng phù phổi (pulmonary oedema).
4. Không có tình trạng tăng áp lực tâm nhĩ trái (left atrial hypertension).

Giới chuyên môn định nghĩa hội chứng suy hô hấp cấp tính bằng các tiêu chí gần như giống hệt, ngoại trừ việc tình trạng suy giảm trao đổi khí diễn ra tồi tệ hơn, với tỷ lệ PaO2 trên FiO2 ở mức 26.7 trở xuống (đối với kPa) hoặc 200 trở xuống (đối với mmHg [26.7 kPa]).