Sổ tay Hồi sức Tim mạch, Ấn bản 2025. CHƯƠNG 8: VIÊM CƠ TIM CẤP TỐI CẤP

Sổ tay Hồi sức Tim mạch, Ấn bản 2025
Manual of Cardiac Intensive Care – (C) 2025 NHÀ XUẤT BẢN ELSEVIER. 
Chủ biên (Nguyên tác): David L. Brown, MD; David Warriner, MD, PhD
Biên dịch và Chú giải: Ths.Bs. Lê Đình Sáng, Ts.Bs. Nguyễn Huy Lợi, Ts.Bs. Lê Nhật Huy, Ths.BSCKII. Lê Đức Tài, Ths.BSNT. Lê Bảo Trung

CHƯƠNG 8: VIÊM CƠ TIM CẤP TỐI CẤP

Acute Fulminant Myocarditis
David L. Brown, MD; David Warriner, MD, PhD
Manual of Cardiac Intensive Care, Chapter 8, 95-99

BIỂU HIỆN LÂM SÀNG

■ Viêm cơ tim (Myocarditis) được định nghĩa là tình trạng viêm tại cơ tim do nhiễm trùng (Infection), thiếu máu cục bộ (Ischemia) hoặc chấn thương (Trauma).

■ Năm 2015, thế giới ghi nhận khoảng 2,5 triệu ca được chẩn đoán mắc viêm cơ tim và bệnh cơ tim (Cardiomyopathy).

■ Đa số các trường hợp viêm cơ tim cấp (Acute Myocarditis) khởi phát với triệu chứng Đau ngực (Chest Pain) hoặc rối loạn chức năng tâm thu thất trái (Left Ventricular Systolic Dysfunction) mức độ nhẹ.

■ Viêm cơ tim tối cấp (Fulminant Myocarditis – FM) là một thể lâm sàng đặc biệt, đòi hỏi phải can thiệp hỗ trợ tuần hoàn (Circulatory Support) để duy trì tưới máu mô (Tissue Perfusion), chiếm tỷ lệ dưới 10% các trường hợp.

CĂN NGUYÊN

■ Nhiễm virus (Viral Infection) là nguyên nhân thường gặp nhất gây viêm cơ tim tối cấp.

■ Trước đây, các Enterovirus là tác nhân phổ biến nhất, nhưng gần đây Parvovirus B19 đã trở thành nguyên nhân hàng đầu.

■ Năm 2020, virus SARS-CoV-2 (COVID-19), tác nhân gây đại dịch toàn cầu (Pandemic), đã được ghi nhận trong nhiều báo cáo ca bệnh là nguyên nhân gây viêm cơ tim tối cấp (FM).

■ Viêm cơ tim tế bào khổng lồ (Giant Cell Myocarditis) và viêm cơ tim hoại tử tăng bạch cầu ái toan (Necrotizing Eosinophilic Myocarditis) cũng là những thể bệnh tiến triển tử vong nhanh chóng.

■ Các thuốc ức chế chốt kiểm soát miễn dịch (Immune Checkpoint Inhibitors), được dùng trong điều trị nhiều loại ung thư, gần đây đã được xác định là một nguyên nhân gây viêm cơ tim.

SINH LÝ BỆNH

■ Các tác nhân gây bệnh như virus gây độc tế bào trực tiếp (Direct Cytotoxicity) lên cơ tim; đồng thời, các cytokine (Cytokines) được giải phóng trong đáp ứng miễn dịch, như yếu tố hoại tử u alpha (Tumor Necrosis Factor alpha – TNF-a), tiếp tục dẫn đến chết tế bào cơ tim (Myocyte Death).

■ Các tế bào T hiệu ứng (T Effector Cells) và đại thực bào tiền viêm (Proinflammatory Macrophages) góp phần gây ra tình trạng ức chế cơ tim (Myocardial Depression).