Sổ tay Lâm sàng Tiết niệu Penn, Ấn bản thứ 3. CHƯƠNG 4. NHIỄM TRÙNG ĐƯỜNG TIẾT NIỆU DƯỚI Ở NAM GIỚI

Sổ tay Lâm sàng Tiết niệu Penn, Ấn bản thứ 3
Penn Clinical Manual of Urology Third Edition – (C) 2025 Nhà Xuất Bản ELSEVIER
Biên tập: Thomas J. Guzzo, Robert C. Kovell, Justin B. Ziemba, Dana A. Weiss, Alan J. Wein
Dịch và chú giải: Ths.Bs. Lê Đình Sáng, Ts.Bs. Lê Huy Ngọc, Ts.Bs. Lê Nhật Huy, BSCKII. Trần Trung Kiên

CHƯƠNG 4. NHIỄM TRÙNG ĐƯỜNG TIẾT NIỆU DƯỚI Ở NAM GIỚI

Lower urinary tract infection in males
Joseph F. Harryhill, MD, MSEd; Aseem Malhotra, MD; Hanna Jia, BA
Penn Clinical Manual of Urology, CHAPTER 4, 131-142.e1

Giới thiệu

Tỷ lệ mắc và dịch tễ học

Nhiễm trùng đường tiết niệu (Urinary tract infections – UTIs) dưới và các quá trình viêm không do vi khuẩn ở nam giới có thể liên quan đến bàng quang và tất cả các phần của đường sinh dục, chủ yếu là niệu đạo, tuyến tiền liệt, mào tinh hoàn và tinh hoàn. Nhiễm trùng đường tiết niệu dưới là bệnh lý phổ biến, với nguy cơ mắc bệnh trong suốt cuộc đời là 12%. Chỉ riêng tại Hoa Kỳ, nhiễm trùng đường tiết niệu chiếm hơn 10 triệu lượt khám tại phòng khám và 2 đến 3 triệu lượt khám cấp cứu mỗi năm. Tỷ lệ nhiễm trùng đường tiết niệu đang gia tăng, do tình trạng kháng fluoroquinolone ngày càng tăng góp phần làm giảm hiệu quả của kháng sinh và tăng tỷ lệ “nhiễm trùng đường tiết niệu tái phát”. Nhiễm trùng đường tiết niệu dưới phải được điều trị thích hợp để ngăn ngừa các biến chứng như tổn thương đường tiết niệu trên, nhiễm khuẩn huyết và thậm chí có thể tử vong.

Đáng chú ý, đường tiết niệu dưới và hệ thống sinh dục có sự thông thương mở với nhau, và nhiễm trùng có thể lan từ thành phần này sang thành phần khác, ví dụ, từ tuyến tiền liệt sang mào tinh hoàn. Chương này sẽ tập trung vào viêm bàng quang do vi khuẩn, viêm tuyến tiền liệt, áp-xe tuyến tiền liệt, viêm mào tinh hoàn và viêm tinh hoàn.

Bệnh căn, sinh lý bệnh, tác nhân vi khuẩn

Nhiễm trùng đường tiết niệu ít phổ biến hơn ở nam giới do chiều dài của niệu đạo nam giới, cung cấp sự bảo vệ tương đối khỏi các tác nhân gây bệnh đi ngược dòng. Tuy nhiên, tỷ lệ nhiễm trùng đường tiết niệu sau tuổi 50 là tương đương giữa nam và nữ. Nam giới lớn tuổi có nguy cơ nhiễm trùng đường tiết niệu cao hơn do các yếu tố nguy cơ thuận lợi như làm trống bàng quang không hoàn toàn do tắc nghẽn đường ra bàng quang, rối loạn chức năng đi tiểu, túi thừa bàng quang, đặt ống thông tiểu (sonde) lưu và các can thiệp thủ thuật.

Các tác nhân gây bệnh phổ biến nhất gây nhiễm trùng đường tiết niệu là Escherichia coli gây bệnh niệu, Klebsiella pneumoniae, Enterococcus spp., Liên cầu khuẩn nhóm B (Group B Streptococcus), Proteus mirabilis, Trực khuẩn mủ xanh (Pseudomonas aeruginosa), Tụ cầu vàng (Staphylococcus aureus) và Nấm Candida spp. Kiến thức về các tác nhân gây bệnh phổ biến nhất gây nhiễm trùng đường tiết niệu là rất quan trọng để lựa chọn kháng sinh thích hợp nhằm cải thiện kết quả điều trị.