Sốc tắc nghẽn: Tổng quan lâm sàng

TỔNG QUAN LÂM SÀNG: Sốc Tắc Nghẽn (Obstructive Shock)

Todd Taylor MD. Cập nhật ngày 23 tháng 1 năm 2025. Bản quyền Elsevier BV. Bảo lưu mọi quyền.

Dịch và chú giải: Bs Lê Đình Sáng

I. TÓM TẮT

1.1 Điểm chính:

• Sốc tắc nghẽn là loại sốc hiếm gặp nhất, chỉ chiếm 1% đến 2% các trường hợp sốc
• Nguyên nhân thường là do tắc nghẽn tuần hoàn xảy ra trước tim (tràn khí màng phổi áp lực), giữa các tâm thất (ví dụ: thuyên tắc phổi), hoặc sau tim (hẹp động mạch chủ, bóc tách động mạch chủ)
• Siêu âm sớm sử dụng giao thức RUSH (Siêu âm nhanh trong Sốc) thường là chìa khóa để chẩn đoán và là công cụ chẩn đoán sớm quan trọng nhất trong hầu hết các dạng sốc
• Điều trị phụ thuộc vào việc xác định nguyên nhân tắc nghẽn, vì các phương thức điều trị rất khác nhau
• Mặc dù dịch truyền và thuốc vận mạch có thể tạm thời ổn định bệnh nhân, nhưng trọng tâm vẫn phải là chẩn đoán nhanh chóng và can thiệp trực tiếp dựa trên nguyên nhân tắc nghẽn
• Có thể bắt đầu sử dụng thuốc vận mạch qua đường ngoại vi trong thời gian ngắn trước khi thiết lập đường truyền trung tâm

1.2 Dấu hiệu và triệu chứng cảnh báo:

• Sốc là biểu hiện muộn của suy tuần hoàn
• Lactate tăng có thể chỉ điểm tình trạng xấu đi hoặc điều trị chưa đầy đủ

II. THÔNG TIN CƠ BẢN

2.1 Thông tin nền tảng:

• Sốc được định nghĩa là suy tuần hoàn với tưới máu mô không đầy đủ dẫn đến thiếu oxy tế bào
• Sốc có thể được phân loại thành 4 nhóm chính (Bảng 1):

a) Sốc tắc nghẽn

• Do tắc nghẽn trong tuần hoàn (ví dụ: huyết khối, khối u, khí) hoặc chèn ép từ bên ngoài (ví dụ: ép tim cấp, tràn khí màng phổi áp lực)
• Chiếm khoảng 2% trong các loại sốc ở người lớn

b) Sốc giảm thể tích

• Do mất máu hoặc thể tích từ bên trong hoặc bên ngoài cơ thể
• Chiếm khoảng 16% trong các loại sốc ở người lớn

c) Sốc tim

• Do suy bơm thứ phát sau giảm co bóp hoặc rối loạn nhịp
• Chiếm khoảng 16% trong các loại sốc ở người lớn

d) Sốc phân bố

• Do giãn mạch và/hoặc viêm
• Chiếm khoảng 62% trong các loại sốc ở người lớn