TỔNG QUAN LÂM SÀNG: Vàng da ở Người lớn

I. TÓM TẮT

1. Điểm chính

• Vàng da xảy ra khi nồng độ bilirubin toàn phần vượt quá 2-3 mg/dL do rối loạn chuyển hóa bilirubin
• Sỏi ống mật chủ, ung thư và bệnh gan do rượu là những nguyên nhân phổ biến nhất của vàng da chiếm khoảng 2/3 số trường hợp
• Vàng da có thể được phân loại theo các bất thường xét nghiệm chủ yếu:

a) Vàng da tiền gan do tăng bilirubin không liên hợp thứ phát sau sản xuất bilirubin quá mức, như trong thiếu máu tan máu, thoát mạch máu, hoặc bệnh lý ứ máu gan

b) Vàng da tế bào gan có thể biểu hiện tăng bilirubin liên hợp hoặc không liên hợp và đặc trưng bởi tăng men transaminase, như thấy trong viêm gan virus, viêm gan do rượu, tổn thương gan do thuốc, viêm gan tự miễn, hoặc thiếu máu cục bộ

c) Vàng da ứ mật xảy ra dưới dạng tăng bilirubin liên hợp với tăng ALP (phosphatase kiềm), như thấy trong tắc mật do sỏi ống mật chủ, viêm đường mật cấp, viêm tụy, viêm đường mật nguyên phát hoặc xơ đường mật nguyên phát

d) Vàng da thâm nhiễm xảy ra với mức ALP tăng không tương xứng với mức độ tăng bilirubin liên hợp hoặc không liên hợp, như thấy trong bệnh amyloid, sarcoid, hoặc di căn gan

• Xơ gan mất bù là một nguyên nhân đáng chú ý gây vàng da có thể âm thầm về mặt lâm sàng trước khi biểu hiện ban đầu