Ung thư Vú – Con đường Đa chuyên khoa cho Chăm sóc Ung thư tại Cộng đồng. CHƯƠNG 6. ĐÁNH GIÁ VÀ ĐIỀU TRỊ TRONG CỘNG ĐỒNG YẾU THẾ

Ung thư Vú – Con đường Đa chuyên khoa cho Chăm sóc Ung thư tại Cộng đồng
Chủ biên: James L. Weese MD FACS. (C) Nhà xuất bản Elsevier 2025.
Biên dịch: Ths.Bs. Lê Đình Sáng, Ths.BS. Nguyễn Viết Bình (Đồng chủ biên). Ts.Bs. Nguyễn Hải Hoàng

Cuốn sách này được dịch và chia sẻ vì mục đích lan toả tri thức, phi lợi nhuận. Nghiêm cấm thương mại hoá bản dịch này dưới bất kỳ hình thức nào.

CHƯƠNG 6. ĐÁNH GIÁ VÀ ĐIỀU TRỊ TRONG CỘNG ĐỒNG YẾU THẾ

Evaluation and Treatment in the Underserved Community
Jennifer Jarvey Balistreri; Dhrubajyoti Bhattacharya

Breast Cancer, 6, 40-44

Giới Thiệu

Không có gì đáng ngạc nhiên khi những nỗ lực đằng sau công tác tiếp cận cộng đồng (community outreach) và công bằng sức khỏe (health equity) mang nhiều ý nghĩa sâu xa. Luôn tồn tại những yếu tố không ngừng tiến hóa cũng như những biến số luôn giữ được tính nhất quán. Trong chương này, chúng ta sẽ xem xét các phương pháp tiếp cận dựa trên kinh nghiệm và các thực hành tốt nhất (best practices) nhằm thúc đẩy công tác tiếp cận cộng đồng và công bằng sức khỏe một cách hiệu quả và bền vững. Một ví dụ từ thực tiễn được đưa ra để minh họa tính hữu ích của phương pháp này trong quá trình thực hành lâm sàng. Tất cả các phương pháp tiếp cận được đề cập trong chương này cũng bao hàm một số nguyên tắc tương đồng. Những nguyên tắc này, trước hết và quan trọng nhất, bắt đầu bằng việc xây dựng và duy trì mối quan hệ bền chặt với cộng đồng. Các thực hành này bao gồm, nhưng không giới hạn ở việc: đảm bảo hỗ trợ một cộng đồng yếu thế (under-empowered community) thông qua sự hợp tác với các bên liên quan (stakeholders) bên trong và bên ngoài, kết nối với đam mê của cộng đồng (community passion), thấu hiểu những chênh lệch (disparities) và các rào cản trong chăm sóc y tế (barriers to care), thể hiện sự tôn trọng và nhận thức rõ về những tổn thương trong quá khứ (historical traumas) hoặc sự kỳ thị (stigmas) tiềm ẩn, để cộng đồng tự nói lên nhu cầu của họ thay vì tự mặc định giả định những nhu cầu đó, lắng nghe tích cực (active listening), nâng cao trách nhiệm giải trình (accountability), đảm bảo tính minh bạch của quy trình/chương trình (program transparency), hiểu rõ vai trò của một cơ sở chăm sóc sức khỏe và thúc đẩy năng lực tập thể (collective efficacy) tổng thể trong công tác vận động chính sách y tế (health advocacy). Tất cả các thực hành này đều có chung một mục tiêu là đạt được công bằng sức khỏe, nghĩa là mỗi thành viên trong cộng đồng đều được trao cơ hội bình đẳng để tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe chất lượng cao, bất chấp sự khác biệt giữa họ với nhau. Trong thực tế, điều này đòi hỏi chúng ta phải xóa bỏ những chênh lệch bất công (unjust disparities). Tuy nhiên, để xác định điều gì làm cho một sự chênh lệch trở nên bất công lại đòi hỏi sự tham gia có chủ đích của các bên liên quan nhằm tìm ra những điểm mù (blind spots) có thể làm suy giảm chất lượng cung cấp dịch vụ chăm sóc.

Nói cách khác, việc đảm bảo hỗ trợ một cộng đồng yếu thế thông qua sự hợp tác với các bên liên quan bên trong và bên ngoài chính là tập hợp những cá nhân hoặc tổ chức có nguồn lực bổ sung cho nhau nhằm cung cấp một phổ hỗ trợ toàn diện cho công tác giáo dục sức khỏe và tầm soát (screening). Ngoài ra, việc xác định các bên liên quan này sẽ giúp mang lại cái nhìn bao quát về việc ai sẽ tham gia hoặc chịu ảnh hưởng bởi các mục tiêu và kết quả của công tác tiếp cận cộng đồng. Bằng cách chủ động nghiên cứu và đánh giá các chương trình hiện hành trong khu vực hoặc quần thể dân cư mục tiêu, chiến lược tiếp cận cộng đồng có thể định hình rõ hơn những điểm cần cải tiến và những thực hành tốt nhất nào cần được hỗ trợ thêm để duy trì tính bền vững. Các bên liên quan nội bộ (internal stakeholders) mà chúng ta cần xem xét là những giá trị mà cơ sở y tế đang cung cấp cho cộng đồng nói chung. Sự hỗ trợ này có thể được thể hiện dưới dạng hỗ trợ tài chính, quyên góp hiện vật, nguồn lực giáo dục, công tác tầm soát, năng lực văn hóa (cultural competency), đạo đức y học, công tác biện hộ, tính đại diện, hoặc mức độ hòa nhập của văn hóa ngay bên trong chính cơ sở y tế đó. Điều này cũng bao gồm việc đảm bảo tiếng nói của các thành viên khác nhau trong nhóm đều được lắng nghe khi đưa ra quyết định lựa chọn các nhóm đối tượng hoặc các vị trí bệnh lý bên ngoài để tập trung hỗ trợ.

Các bên liên quan bên ngoài (external stakeholders) bao gồm công chúng nói chung, các đặc điểm nhận dạng cộng đồng cụ thể như chủng tộc, dân tộc hoặc bản sắc cá nhân, các chương trình hỗ trợ của chính quyền địa phương, chính sách của chính phủ liên quan đến khả năng tiếp cận và phạm vi bảo hiểm y tế, các sự kiện địa phương giúp nâng cao sức khỏe và sự khỏe mạnh (wellness), các tổ chức hoạt động dựa vào cộng đồng, quyền công dân, tình trạng tị nạn, các cơ sở giáo dục, các nhà lãnh đạo cộng đồng, những người có ảnh hưởng về mặt đức tin và tâm linh, các nghiên cứu trong nội bộ sở y tế và các nhà tuyển dụng. Mặc dù gần như không thể cập nhật hàng ngày từng biến số này, nhưng việc nắm bắt kiến thức chung là điều cần thiết để hiểu rõ tác động của mỗi biến số lên toàn bộ cộng đồng nói chung và các nhóm cụ thể bên trong cộng đồng đó.

Kết nối với đam mê của cộng đồng là một phương pháp khác giúp công tác tiếp cận cộng đồng có thể xây dựng các chiến lược thực tế, đạt được các mục tiêu và thu về những kết quả thành công. Nói cách khác, cơ sở y tế và cộng đồng sẽ có chung một tầm nhìn và giá trị để hướng tới cùng một kết quả. Chúng ta có thể đạt được điều này thông qua nghiên cứu sơ cấp hoặc thứ cấp về các giá trị của một quần thể hoặc cộng đồng cụ thể, những lợi ích chung, hành vi, việc cung cấp các nguồn lực cho các nhu cầu thiết yếu và những kỳ vọng của văn hóa vi mô (micro-culture expectations). Một khi xác định được những yếu tố này, công tác tiếp cận cộng đồng có thể được lồng ghép với các chương trình giáo dục và kế hoạch phát triển bền vững.