Sách dịch. Các nguyên lý Y học Hô hấp 8e. Chương 15. Bệnh Lý Màng Phổi

Sách dịch: CÁC NGUYÊN LÝ Y HỌC HÔ HẤP, ẤN BẢN THỨ 8
Dịch và chú giải: Ts.Bs. Lê Nhật Huy, Ths.Bs. Lê Đình Sáng

Chương 15. Bệnh Lý Màng Phổi
Pleural disease
Steven E. Weinberger MD, MACP, FRCP, Barbara A. Cockrill MD and Jess Mandel MD, MACP, FRCP
Principles of Pulmonary Medicine, 15, 193-206

Sau khi tìm hiểu về phổi, chúng ta sẽ nghiên cứu các cấu trúc khác tham gia vào quá trình hô hấp, đó chính là màng phổi liền kề. Trong y học lâm sàng, màng phổi có vai trò quan trọng không chỉ vì các bệnh lý phổi thường gây ra những bất thường thứ phát ở màng phổi, mà còn vì màng phổi chính là nơi phát sinh các bệnh lý độc lập. Bệnh lý màng phổi thường là biểu hiện của quá trình bệnh đa hệ thống mang tính viêm, tự miễn dịch hoặc ác tính.

Chương này sẽ thảo luận về giải phẫu màng phổi, sau đó trình bày một số nguyên lý sinh lý về quá trình hình thành và hấp thu dịch của màng phổi cũng như thảo luận về hai loại bất thường ảnh hưởng đến màng phổi: có dịch trong khoang màng phổi (tràn dịch màng phổi) và có khí trong khoang màng phổi (tràn khí màng phổi). Chương kết thúc bằng thảo luận ngắn gọn về u ác tính nguyên phát của màng phổi – u trung biểu mô ác tính. Việc điều trị toàn diện mọi rối loạn ảnh hưởng đến màng phổi vượt quá phạm vi của cuốn sách này. Thay vào đó, chương này nhằm bao quát các loại bệnh chính và giúp người đọc hiểu cách các yếu tố khác nhau tương tác trong việc gây ra bệnh lý màng phổi.

MỤC LỤC CHƯƠNG

GIẢI PHẪU MẢNG PHỔI

Thuật ngữ màng phổi (pleura) chỉ lớp lót mỏng bao phủ bề mặt ngoài của phổi (màng phổi tạng), lớp lót tương ứng bao phủ bề mặt trong của thành ngực (màng phổi thành), và khoang nằm giữa chúng (khoang màng phổi) (Hình 15.1). Do các bề mặt màng phổi tạng và thành thường tiếp xúc với nhau, khoang giữa chúng thông thường chỉ là một khoang tiềm ẩn. Khoang này chứa một lớp dịch thanh mỏng bao phủ các bề mặt tiếp xúc và có tác dụng như chất bôi trơn trong quá trình di chuyển của phổi khi hô hấp. Khi có khí hoặc một lượng lớn dịch tích tụ trong khoang màng phổi, các bề mặt màng phổi tạng và thành bị tách rời nhau, và khoang giữa phổi với thành ngực trở nên rõ ràng hơn.

Hình 15.1 Đặc điểm giải phẫu của màng phổi. Khoang màng phổi nằm giữa các bề mặt màng phổi tạng và thành. Màng phổi bao phủ các bề mặt phổi tiếp xúc với thành ngực (màng phổi sườn) và ranh giới trung thất và cơ hoành (màng phổi trung thất và cơ hoành, tương ứng).

Màng phổi bao phủ các bề mặt phổi tiếp xúc trực tiếp với thành ngực và cả các ranh giới cơ hoành và trung thất của phổi. Những bề mặt này được gọi lần lượt là màng phổi cơ hoành và màng phổi trung thất (Hình 15.1). Màng phổi tạng cũng tách các thùy phổi khỏi nhau, do đó các khe lớn và nhỏ được tạo thành bởi hai bề mặt màng phổi tạng tiếp xúc.