Chẩn đoán Hình ảnh Nhập môn, Ấn bản thứ 5. CHƯƠNG 8: NHẬN BIẾT VIÊM PHỔI

Chẩn đoán Hình ảnh Nhập môn: Các Nguyên lý và Dấu hiệu Nhận biết, Ấn bản thứ 5
Tác giả: William Herring, MD, FACR – © 2024 Nhà xuất bản Elsevier
Ths.Bs. Lê Đình Sáng (Chủ biên Bản dịch tiếng Việt)

CHƯƠNG 8: NHẬN BIẾT VIÊM PHỔI
Recognizing Pneumonia 
William Herring, MD, FACR
Learning Radiology, 8, 69-78

CÁC VẤN ĐỀ CHUNG

Viêm phổi có thể được định nghĩa là sự đông đặc của phổi do dịch tiết viêm, thường là kết quả của một tác nhân nhiễm trùng.

• Hầu hết các trường hợp viêm phổi gây ra bệnh lý khoảng khí, ở thùy hoặc phân thùy. Các trường hợp viêm phổi khác cho thấy bệnh lý mô kẽ và một số trường hợp gây ra các dấu hiệu ở cả khoảng khí và mô kẽ.

Hầu hết các vi sinh vật gây viêm phổi lây lan đến phổi qua cây khí-phế quản, thông qua hít phải hoặc hít sặc các sinh vật. Trong một số trường hợp, vi sinh vật lây lan qua đường máu và trong một số ít trường hợp hơn, bằng cách xâm lấn trực tiếp.

Vì nhiều vi sinh vật khác nhau có thể tạo ra các dấu hiệu hình ảnh tương tự trong phổi, rất khó để xác định chắc chắn sinh vật gây bệnh chỉ dựa trên biểu hiện X-quang. Tuy nhiên, một số dạng bệnh lý rất gợi ý một sinh vật gây bệnh cụ thể (Bảng 8.1).

Một số người sử dụng thuật ngữ “thâm nhiễm” đồng nghĩa với viêm phổi, nhưng nhiều bệnh, từ amyloidosis đến xơ phổi, có thể thâm nhiễm vào phổi.

Bảng 8.1: Các Dạng Tổn thương có thể Gợi ý Sinh vật Gây bệnh

CÁC ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA VIÊM PHỔI

Bởi vì viêm phổi lấp đầy các khoảng khí hoặc mô kẽ bị ảnh hưởng bằng một dạng dịch hoặc dịch tiết viêm, viêm phổi có vẻ đậm đặc hơn (trắng hơn) so với phổi bình thường được thông khí xung quanh.

• Viêm phổi có thể chứa hình ảnh phế quản chứa khí nếu bản thân các phế quản không bị lấp đầy bởi dịch tiết viêm hoặc dịch (xem Hình 5.5).
  • Hình ảnh phế quản chứa khí có nhiều khả năng được nhìn thấy hơn khi viêm phổi liên quan đến phần trung tâm của phổi xung quanh rốn phổi. Gần ngoại vi của phổi, các phế quản thường quá nhỏ để có thể nhìn thấy (Hình 8.1).
  • Hãy nhớ rằng bất cứ thứ gì có đậm độ dịch hoặc mô mềm thay thế khí bình thường trong các khoảng khí cũng có thể tạo ra dấu hiệu này, vì vậy hình ảnh phế quản chứa khí không đặc hiệu cho viêm phổi (xem Chương 4).
• Viêm phổi liên quan đến các khoảng khí có vẻ bông và bờ của nó không rõ nét.
• Nơi viêm phổi tiếp giáp với một bề mặt màng phổi, chẳng hạn như một rãnh liên thùy hoặc thành ngực, nó sẽ có bờ rõ nét.
• Viêm phổi mô kẽ, mặt khác, có thể tạo ra sự nổi bật của các mô liên kết, mạch máu và phế quản tạo nên mô kẽ của phổi nhưng cũng có thể lan sang các đường thở liền kề và giống như bệnh lý khoảng khí.
• Ngoại trừ sự hiện diện của hình ảnh phế quản chứa khí, viêm phổi khoảng khí thường có đậm độ đồng nhất (Hình 8.2).
• Trong một số loại viêm phổi (tức là, phế quản phế viêm), các phế quản cũng như các khoảng khí chứa dịch tiết viêm. Điều này có thể dẫn đến xẹp phổi liên quan đến viêm phổi.

Hộp 8.1 tóm tắt các điểm chính để nhận biết viêm phổi.

CÁC DẠNG TỔN THƯƠNG CỦA VIÊM PHỔI

Viêm phổi có thể được phân bố trong phổi theo một số dạng được mô tả là thùy, phân thùy, mô kẽ, tròn, và hang (Bảng 8.2).