Bệnh lý Thần kinh Đái tháo đường. CHƯƠNG 13. KINH TẾ Y TẾ CỦA BỆNH LÝ BÀN CHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG: CHI PHÍ CỦA BỆNH LÝ THẦN KINH ĐÁI THÁO ĐƯỜNG VÀ BÀN CHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG

Bệnh lý Thần kinh Đái tháo đường (Diabetic Neuropathy) – Ấn bản 2022
Chủ biên: Mitra Tavakoli – Nhà xuất bản: Elsevier
Biên dịch và Chú giải: THS.BS. LÊ ĐÌNH SÁNG
Xuất bản trực tuyến duy nhất trên các website của Thư viện Medipharm: yhoclamsang.net – sachyhoc.com

CHƯƠNG 13. KINH TẾ Y TẾ CỦA BỆNH LÝ BÀN CHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG: CHI PHÍ CỦA BỆNH LÝ THẦN KINH ĐÁI THÁO ĐƯỜNG VÀ BÀN CHÂN ĐÁI THÁO ĐƯỜNG

Health economics of diabetic foot disease: costs of diabetic neuropathy and diabetic foot
Diabetic Neuropathy, Chapter 13, 211-221

Beatriz Rodríguez-Sánchez và Alan Sinclair

Khoa Kinh tế Ứng dụng, Kinh tế Công cộng và Kinh tế Chính trị, Khoa Luật, Đại học Complutense Madrid, Madrid, Tây Ban Nha;
Quỹ Nghiên cứu Đái tháo đường ở Người cao tuổi, King’s College, London, Vương quốc Anh

TỔNG QUAN

Các bệnh mãn tính (Chronic Diseases) đóng vai trò là nguyên nhân chính gây tử suất (Mortality) và bệnh suất (Morbidity) ở người cao tuổi (Older People). Thực tế, giới chuyên môn ước tính (It is estimated) khoảng 80% dân số cao tuổi mắc ít nhất một bệnh mãn tính. Các tình trạng gây hạn chế chức năng (Functionally Limiting Conditions) phổ biến nhất ở dân số trên 65 tuổi bao gồm đái tháo đường típ 2 (Type 2 Diabetes Mellitus – T2DM), bệnh tim mạch (Cardiovascular Disease), bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (Chronic Obstructive Pulmonary Disease – COPD), và một số bệnh thoái hóa (Degenerative Diseases) như sa sút trí tuệ (Dementia). Do sự già hóa dân số (Population Aging), tuổi thọ (Longevity) gia tăng và các hành vi không lành mạnh (Unhealthy Behaviors) dẫn đến các vấn đề sức khỏe bổ sung (ví dụ: cholesterol cao (High Cholesterol), béo phì (Obesity) hoặc tăng huyết áp (Hypertension)), tỷ lệ hiện mắc (Prevalence) bệnh mãn tính ở người cao tuổi đã tăng mạnh trong những thập kỷ gần đây. Cụ thể, vào năm 2016, dữ liệu cho thấy các bệnh không lây nhiễm (Noncommunicable Diseases), bao gồm các bệnh mãn tính chính, chịu trách nhiệm cho khoảng 82% gánh nặng bệnh tật (Disease Burden), được đo lường bằng số năm sống điều chỉnh theo bệnh tật (Disability-Adjusted Life Years – DALYs).

Những số liệu này phản ánh trực tiếp tác động kinh tế (Economic Impact), bởi hệ thống y tế dành khoảng 80% nguồn lực (Resources) cho việc điều trị (Treatment) và dự phòng (Prevention) các bệnh mãn tính, với mức phân bổ chi tiêu (Distribution of Spending) tập trung vào một nhóm nhỏ dân số, chủ yếu là người cao tuổi (khoảng 5% dân số tiêu thụ khoảng 30% nguồn lực). Đặc biệt đối với đái tháo đường, các nước đang phát triển chi gần 40% chi tiêu y tế (Healthcare Expenditure) cho người bệnh đái tháo đường, trong khi ở các nước phát triển, con số này chiếm khoảng 12% – 15% chi tiêu y tế quốc gia.

Một trong những bệnh mãn tính gây gánh nặng lớn cho người bệnh là đái tháo đường típ 2 (T2DM), điều này đặc biệt liên quan do tỷ lệ hiện mắc cao của T2DM trong tổng số các ca đái tháo đường và ảnh hưởng của lão hóa đối với tỷ lệ này. Người cao tuổi chiếm khoảng một nửa số người mắc bệnh đái tháo đường và cứ bốn người cao tuổi từ 65 tuổi trở lên thì có một người mắc bệnh. Hơn nữa, đái tháo đường là một trong những yếu tố lớn nhất làm tăng nguy cơ tử suất (Mortality), bệnh suất (Morbidity) và khuyết tật (Disability) trên toàn thế giới, và gánh nặng kinh tế của nó đòi hỏi chúng ta phải tìm ra những phương thức mới để kiềm chế (Curb) chi tiêu y tế cho bệnh lý này.

Bệnh lý thần kinh ngoại biên đái tháo đường (Diabetic Peripheral Neuropathy – DPN) là một biến chứng dài hạn thường gặp (Frequent Long-term Complication) liên quan đến đái tháo đường, gây tổn thương thần kinh (Nerve Damage) ở bàn tay và bàn chân, và cũng có thể ảnh hưởng đến các cơ quan nội tạng khác như tim và bàng quang. DPN ảnh hưởng đến 50% người mắc bệnh đái tháo đường, với bệnh lý thần kinh đau mãn tính (Chronic Painful Neuropathy) ảnh hưởng đến 26%, dẫn đến tăng nguy cơ loét bàn chân (Foot Ulceration) và đoạn chi (Amputation) sau đó. Hơn một nửa số vết loét bàn chân có nguy cơ nhiễm trùng (Infected), làm tăng khả năng nhập viện (Hospitalization), đoạn chi và tử vong. Một vết loét bàn chân đái tháo đường (Diabetic Foot Ulcer – DFU) là tiền đề của 85% các ca đoạn chi dưới không do chấn thương (Nontraumatic Lower Limb Amputations). Trong khi bản thân bệnh đái tháo đường làm tăng gấp đôi tỷ lệ tử vong do mọi nguyên nhân so với người không mắc bệnh, thì loét bàn chân còn gây ra mức bệnh suất (Morbidity) cao hơn nữa.