Sổ tay Hình ảnh học Nội tiết (2026). CHƯƠNG 2. NHÂN TUYẾN GIÁP PHÁT HIỆN TÌNH CỜ

Sổ tay Hình ảnh học Nội tiết (2026). Practical Handbook of Endocrine Imaging. Copyright © 2026 by Elsevier Inc. 
Chủ biên: Joseph M. Pappachan, Anju Sahdev, Katherine Ordidge – Dịch và chú giải: Bs Lê Đình Sáng.
Cuốn sách này được dịch và xuất bản trực tuyến trên các website yhoclamsang.net & sachyhoc.com của Thư viện Medipharm vì mục đích phi lợi nhuận.

CHƯƠNG 2. NHÂN TUYẾN GIÁP PHÁT HIỆN TÌNH CỜ

The incidental thyroid nodule
Practical Handbook of Endocrine Imaging, Chapter 2, 19-32

Michael Roshen¹, Scott Akker^2,3 và Ashok Adams⁴

¹Hệ thống Y tế Guy’s và St Thomas, London, Vương quốc Anh
²Bệnh viện St Bartholomew, London, Vương quốc Anh
³Đại học Queen Mary London, London, Vương quốc Anh
⁴Hệ thống Y tế Barts, Vương quốc Anh

2.1 Giới Thiệu

Theo định nghĩa, bất kỳ phát hiện tình cờ nào trên chẩn đoán hình ảnh cũng là một bất thường không lường trước được và không liên quan đến lý do tại sao người bệnh lại được chỉ định chụp chiếu. Tỷ lệ hiện mắc thay đổi từ 4% đến 76% tùy thuộc vào độ tuổi của người bệnh và phương thức chẩn đoán hình ảnh dùng để phát hiện nhân tuyến giáp (thyroid nodule), mặc dù chỉ có 4% đến 7% là có thể sờ thấy được trên lâm sàng. Do đó, khả năng mang ý nghĩa lâm sàng của nó thấp hơn nhiều so với một tổn thương mà người thầy thuốc đang chủ động tìm kiếm, nhưng những phát hiện như vậy lại thường gây ra nhiều sự lo lắng cho người bệnh và dẫn đến các xét nghiệm cũng như thăm dò thêm. Đại đa số các nhân tuyến giáp tình cờ phát hiện sẽ là lành tính, nhưng người ta thường phải tiến hành phẫu thuật cắt bỏ để chứng minh điều đó, nghĩa là việc này thường gây ra những ảnh hưởng tiêu cực cả về thể chất lẫn tinh thần cho người bệnh. Do đó, mỗi nhân tuyến giáp được báo cáo đều đòi hỏi sự tập trung cẩn trọng của bác sĩ chẩn đoán hình ảnh, bác sĩ giải phẫu bệnh và bác sĩ lâm sàng nhằm cố gắng giảm thiểu các can thiệp không cần thiết.

Mặc dù các nhân tuyến giáp phát hiện tình cờ là vô cùng phổ biến, nhưng vẫn còn nhiều tranh cãi đáng kể xung quanh việc thăm dò, theo dõi và quản lý chúng. Do đó, điều cốt lõi là nhóm đa chuyên khoa (multi-disciplinary team – MDT) tại cơ sở y tế phải làm việc cùng nhau để đảm bảo kết quả tốt nhất cho người bệnh.

2.1.1 Vai Trò Của Bác Sĩ Lâm Sàng

Vai trò quan trọng đầu tiên của bác sĩ lâm sàng là gặp người bệnh và đặt phát hiện tình cờ vào bối cảnh lâm sàng phù hợp càng sớm càng tốt, để người bệnh có thể yên tâm rằng các bước đi đúng đắn sẽ được thực hiện và, trong trường hợp đại đa số các nhân tuyến giáp tình cờ được xác định, trấn an họ rằng ngay cả trong tình huống xấu nhất là ung thư tuyến giáp (thyroid cancer), thì tiên lượng nói chung vẫn rất xuất sắc. Nguy cơ ác tính thay đổi rất rộng từ 4% đến 23,5% trong các loạt nghiên cứu khác nhau, mặc dù tỷ lệ sống còn toàn bộ và sống còn không tiến triển ở các trường hợp u tuyến giáp phát hiện tình cờ (thyroid incidentalomas) là tốt hơn.