Hỏi & Đáp Nội tiết học lâm sàng, Ấn bản thứ 8 (2026). CHƯƠNG 45. CÁC CẤP CỨU TUYẾN GIÁP

Hỏi & Đáp Nội tiết học lâm sàng, Ấn bản thứ 8 (2026). Endocrine Secrets Eighth Edition. 
Copyright © 2026 by Elsevier Inc. Chủ biên: Michael T. McDermott. DỊCH VÀ CHÚ GIẢI: BS LÊ ĐÌNH SÁNG
Cuốn sách này được dịch và xuất bản trực tuyến trên các website yhoclamsang.net & sachyhoc.com của Thư viện Medipharm vì mục đích lan toả tri thức, hoàn toàn phi lợi nhuận.

CHƯƠNG 45. CÁC CẤP CỨU TUYẾN GIÁP

Thyroid Emergencies 
Michael T. McDermott

Endocrine Secrets, CHAPTER 45, 422-427

1. Bão Giáp Hoặc Cơn Khủng Hoảng Giáp Là Gì?

Bão giáp (thyroid storm) hoặc cơn khủng hoảng giáp (thyroid crisis) là một tình trạng đe dọa tính mạng (life-threatening condition) đặc trưng bởi sự phóng đại các biểu hiện của nhiễm độc giáp (thyrotoxicosis); một số chuyên gia thích dùng thuật ngữ “nhiễm độc giáp mất bù” (decompensated thyrotoxicosis). Khi y văn lần đầu tiên mô tả bão giáp, tỷ lệ tử vong cấp tính gần như 100%. Ngày nay, tiên lượng cải thiện đáng kể nếu bác sĩ bắt đầu liệu pháp điều trị thích hợp từ sớm, với tỷ lệ tử vong trong các báo cáo gần đây giảm xuống <10%.

2. Người Bệnh Tiến Triển Thành Bão Giáp Như Thế Nào?

Bão giáp thường xảy ra ở những người bệnh mắc chứng nhiễm độc giáp chưa được nhận biết hoặc điều trị chưa đầy đủ, kèm theo một sự kiện khởi phát (precipitating event) chồng lấp lên như phẫu thuật tuyến giáp, phẫu thuật ngoài tuyến giáp, nhiễm trùng, hoặc chấn thương.

3. Các Biểu Hiện Lâm Sàng Của Bão Giáp Là Gì?

Sốt (>102°F tương đương >38,9°C) là biểu hiện cốt lõi. Nhịp tim nhanh (tachycardia) thường hiện diện, và nhịp thở nhanh (tachypnea) rất phổ biến, nhưng huyết áp lại biến thiên. Rối loạn nhịp tim (cardiac arrhythmias), suy tim sung huyết (congestive heart failure), và các triệu chứng thiếu máu cục bộ cơ tim có thể tiến triển. Buồn nôn, nôn mửa, tiêu chảy, và đau bụng là những đặc điểm thường gặp (Hình 45.1). Các biểu hiện của hệ thần kinh trung ương bao gồm tăng động (hyperkinesis), rối loạn tâm thần (psychosis), và hôn mê (coma). Bướu giáp (goiter) là một dấu hiệu hữu ích giúp định hướng nhưng không phải lúc nào cũng xuất hiện.