Cẩm nang Chăm sóc tích cực của OH, ấn bản thứ 9, 2026. CHƯƠNG 15. NHIỄM TRÙNG HUYẾT VÀ SỐC NHIỄM TRÙNG

Cẩm nang Chăm sóc tích cực của OH, ấn bản thứ 9, 2026. Chủ biên: Jonathan M. Handy, Bala Venkatesh. (C) 2026 NXB ELSEVIER.
Dịch và chú giải: BS LÊ ĐÌNH SÁNG. Cuốn sách này được dịch và xuất bản trực tuyến vì mục đích học thuật, phi lợi nhuận, duy nhất trên các nền tảng yhoclamsang.net & sachyhoc.com của THƯ VIỆN MEDIPHARM. Bản quyền thuộc về Nhà xuất bản ELSEVIER và các tác giả.

CHƯƠNG 15. NHIỄM TRÙNG HUYẾT VÀ SỐC NHIỄM TRÙNG

Sepsis and septic shock
Jonathan Edward Millar; Manu Shankar-Hari
Oh’s Intensive Care Manual, 15, 119-126

GIỚI THIỆU

Nhiễm trùng huyết (sepsis) là một chẩn đoán nội khoa, xác định ở người bệnh thông qua các tiêu chuẩn lâm sàng (bao gồm bệnh sử, các rối loạn sinh lý khi thăm khám) và các thông số cận lâm sàng. Mặc dù nhiễm trùng huyết thường là hậu quả của nhiễm trùng do vi khuẩn hoặc virus (một ví dụ gần đây là bệnh COVID-19), nhưng các tình trạng nhiễm nấm, động vật nguyên sinh, ký sinh trùng hoặc sự kết hợp của nhiều mầm bệnh (chẳng hạn như đồng nhiễm vi khuẩn với cúm, đồng nhiễm vi khuẩn với bệnh sốt rét) đều có khả năng dẫn đến nhiễm trùng huyết. Bất chấp nhiều thập kỷ nghiên cứu với trọng tâm là điều trị nhanh chóng và điều biến các đáp ứng của vật chủ đối với tình trạng nhiễm trùng, nền y học hiện tại vẫn chưa có một phương pháp điều trị điều hòa miễn dịch (immunomodulatory treatment) hay bất kỳ liệu pháp đơn lẻ nào đặc hiệu cho nhiễm trùng huyết. Do đó, quy trình quản lý nhiễm trùng huyết hiện nay vẫn chủ yếu tập trung vào các phương pháp tiếp cận cải tiến chất lượng nhằm nghi ngờ bệnh sớm, tiến hành liệu pháp kháng sinh theo kinh nghiệm kịp thời, bù dịch hồi sức, kiểm soát nguồn nhiễm và hỗ trợ các hệ cơ quan đang suy yếu.

CÁC ĐỊNH NGHĨA VÀ TIÊU CHUẨN LÂM SÀNG THEO SEPSIS-3

Các định nghĩa hiện tại về nhiễm trùng huyết và sốc nhiễm trùng (septic shock) bắt nguồn từ đợt sửa đổi gần nhất vào năm 2016, hay còn gọi là Sepsis-3. Trong Sepsis-3, định nghĩa mô tả khái niệm bệnh lý, trong khi các tiêu chuẩn đóng vai trò như những biến số lâm sàng dùng để xác định xem một người bệnh có đáp ứng khái niệm bệnh lý đó hay không.

Nhiễm Trùng Huyết

Nhiễm trùng huyết là tình trạng rối loạn chức năng cơ quan đe dọa tính mạng do đáp ứng mất điều hòa của vật chủ đối với tình trạng nhiễm trùng. Tiêu chuẩn lâm sàng của nhiễm trùng huyết biểu hiện bằng sự gia tăng Điểm Đánh giá Suy tạng Tuần tự (liên quan đến nhiễm trùng huyết) (Sequential [Sepsis-related] Organ Failure Assessment – SOFA) từ 2 điểm trở lên đi kèm với tình trạng nhiễm trùng đã chứng minh hoặc nghi ngờ trên lâm sàng (Bảng 15.1). Thông qua cách vận hành này, tỷ lệ tử vong dự kiến trong bệnh viện đối với một người bệnh mắc nhiễm trùng huyết có khả năng vượt mức 10%. Các bác sĩ lâm sàng cần lưu ý rằng thang điểm SOFA hiện tại tồn tại khá nhiều hạn chế, bao gồm việc thiếu đi tiêu chí đánh giá cho hệ miễn dịch và hệ tiêu hóa, do đó hệ thống này hiện đang trong quá trình cập nhật.

Bảng 15.1 Điểm Đánh giá Suy tạng Tuần tự (liên quan đến nhiễm trùng huyết) (Sequential [sepsis-related] organ failure assessment score)