Cẩm nang Chăm sóc tích cực của OH, ấn bản thứ 9, 2026. CHƯƠNG 23. TỔNG QUAN VỀ SỐC

Cẩm nang Chăm sóc tích cực của OH, ấn bản thứ 9, 2026. Chủ biên: Jonathan M. Handy, Bala Venkatesh. (C) 2026 NXB ELSEVIER.
Dịch và chú giải: BS LÊ ĐÌNH SÁNG. Cuốn sách này được dịch và xuất bản trực tuyến vì mục đích học thuật, phi lợi nhuận, duy nhất trên các nền tảng yhoclamsang.net & sachyhoc.com của THƯ VIỆN MEDIPHARM. Bản quyền thuộc về Nhà xuất bản ELSEVIER và các tác giả.

CHƯƠNG 23. TỔNG QUAN VỀ SỐC

Overview of shock
Matthew J. Maiden; Emily J. See; Sandra L. Peake

Oh’s Intensive Care Manual, 23, 191-197

ĐỊNH NGHĨA

Sốc là một trạng thái bệnh lý cơ bản của các bệnh lý nguy kịch (critical illness). Tuy nhiên, nhiều bác sĩ lâm sàng khi điều trị cho người bệnh bị sốc vẫn còn mơ hồ về định nghĩa thực sự của sốc. Một mô tả thường gặp là ‘người bệnh có huyết áp thấp’, kèm theo một ngưỡng huyết áp nhất định mà dưới mức đó, tình trạng ‘sốc’ được xác định là đang diễn ra.

Sự không chắc chắn về khái niệm quan trọng này có thể là do y văn sử dụng thuật ngữ ‘sốc’ trong vô số các bệnh cảnh khác nhau – sốc nhiễm khuẩn (septic shock), sốc xuất huyết (hemorrhagic shock), sốc phân bố (distributive shock), sốc giảm thể tích (hypovolemic shock), sốc nhiễm độc tế bào (cytotoxic shock), sốc tim (cardiogenic shock), sốc phản vệ (anaphylactic shock), sốc nhiễm độc (toxic shock), sốc tủy (spinal shock), sốc thần kinh (neurogenic shock), sốc tủy cổ (cervical shock), sốc điện (electrical shock) và thậm chí cả sốc tâm lý (emotional shock). Bất kể thế nào, đặc điểm chung nhất của sốc, không phụ thuộc vào bệnh lý khởi phát hay các đặc điểm lâm sàng, là tình trạng suy tuần hoàn cấp tính (acute circulatory failure) đi kèm với hiện tượng tế bào không sử dụng đủ oxy (inadequate oxygen utilization).

Một sự hiểu biết thấu đáo về những yếu tố cấu thành nên sốc là điều tối cần thiết đối với tất cả các bác sĩ thực hành hồi sức tích cực. Chương này sẽ phác thảo sinh lý bệnh của sốc, phân loại các bệnh lý dẫn đến sốc và cách tiếp cận trong quản lý cũng như điều trị.

SINH LÝ TUẦN HOÀN

Cung Cấp Oxy