Bệnh đái tháo nhạt

MỤC TIÊU HỌC TẬP

Sau khi học xong bài này, học viên có thể:

1. Trình bày được khái niệm về bệnh đái tháo nhạt, phân loại, dịch tễ học
2. Trình bày được các nguyên nhân gây bệnh đái tháo nhạt
3. Trình bày được các biểu hiện lâm sàng, cận lâm sàng của bệnh đái tháo nhạt
4. Trình bày được các lựa chọn điều trị bệnh đái tháo nhạt
5. Trình bày được tiên lượng của đái tháo nhạt

Ths.Bs. Lê Đình Sáng, Khoa Nội tiết, Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa Nghệ An 

I. TỔNG QUAN

Có hai loại đái tháo nhạt: Đái tháo nhạt trung ương (Central DI, CDI), do giảm tổng hợp hoặc giải phóng arginine vasopressin (AVP) từ trục dưới đồi-tuyến yên; và đái tháo nhạt do thận (Nephrogenic DI, NDI) là do thận không nhạy cảm (không đáp ứng) với AVP.

Các yếu tố nguy cơ được công nhận đối với đái tháo nhạt trung ương bao gồm phẫu thuật tuyến yên, u sọ hầu, tổn thương thâm nhiễm cuống tuyến yên, chấn thương sọ não, xuất huyết dưới nhện, khiếm khuyết vùng dưới đồi-tuyến yên bẩm sinh, rối loạn tự miễn dịch và hội chứng Wolfram.

Các yếu tố nguy cơ gây đái tháo nhạt do thận bao gồm liệu pháp lithium, bệnh thận mãn tính và tăng canxi máu hoặc hạ kali máu mãn tính. Đột biến gen chịu trách nhiệm cho các dạng di truyền của cả hai loại.

Cả hai loại đái tháo nhạt đều có thể liên quan đến tăng natri máu và đây có thể là trường hợp cấp cứu nội khoa.

Mục tiêu điều trị là điều chỉnh và ổn định tình trạng thiếu nước và cân bằng điện giải, cùng với việc giảm các triệu chứng mất nước qua đường tiểu và khát. Ở đái tháo nhạt trung ương, chất tương tự desmopressin AVP tổng hợp (DDAVP) là phương pháp điều trị được lựa chọn. Đái tháo nhạt do thận được điều trị bằng cách cung cấp đủ dịch, hạn chế muối và thuốc lợi tiểu có thể giúp giảm đa niệu.