Chẩn đoán và điều trị Đái tháo đường típ 2 ở trẻ em và vị thành niên

1. Đại cương

• Đái tháo đường (ĐTĐ) típ 2 ở trẻ em và vị thành niên đang gia tăng trên toàn cầu, song song với tình trạng béo phì.
• Thường xuất hiện ở tuổi dậy thì hoặc sau dậy thì, liên quan chặt chẽ với béo phì và lối sống ít vận động.
• Có thể tiến triển nhanh và gây biến chứng sớm hơn so với ĐTĐ típ 2 ở người lớn.

2. Chẩn đoán

2.1. Đối tượng sàng lọc

• Trẻ béo phì (BMI > 95th percentile theo tuổi và giới)
• Có ít nhất 2 yếu tố nguy cơ:
  • Tiền sử gia đình có người ĐTĐ típ 2 bậc 1 hoặc 2
  • Dân tộc có nguy cơ cao (châu Á, người Mỹ gốc Phi, Hispanic)
  • Dấu hiệu kháng insulin (gai đen, tăng huyết áp, rối loạn lipid máu)
  • Tiền sử mẹ bị ĐTĐ thai kỳ

2.2. Tiêu chuẩn chẩn đoán

• Glucose huyết tương lúc đói ≥ 7.0 mmol/L (126 mg/dL) hoặc
• Glucose huyết tương 2 giờ sau nghiệm pháp dung nạp glucose ≥ 11.1 mmol/L (200 mg/dL) hoặc
• HbA1c ≥ 48 mmol/mol (6.5%) hoặc
• Glucose huyết tương bất kỳ ≥ 11.1 mmol/L (200 mg/dL) kèm triệu chứng ĐTĐ điển hình

2.3. Chẩn đoán phân biệt

• ĐTĐ típ 1
• Các dạng ĐTĐ di truyền ở trẻ em (MODY)

3. Điều trị

3.1. Mục tiêu điều trị

• HbA1c < 48 mmol/mol (6.5%)
• Glucose máu đói và trước bữa ăn: 4.4-7.2 mmol/L (80-130 mg/dL)
• Glucose máu 1-2 giờ sau ăn: 5.0-10.0 mmol/L (90-180 mg/dL)

3.2. Các biện pháp điều trị

3.2.1. Thay đổi lối sống

• Chế độ ăn: Giảm calorie, hạn chế carbohydrate đơn giản
• Tăng cường vận động: 60 phút/ngày, ít nhất 5 ngày/tuần
• Giảm thời gian xem TV, chơi game < 2 giờ/ngày

3.2.2. Điều trị thuốc a) Metformin: