Điện tâm đồ thay đổi trên điện tâm đồ ở một số bệnh lý thường gặp

Nguồn; “ Đọc điện tâm đồ dễn hơn”- BS Nguyễn Tôn Kinh Thi

RỐI LOẠN ĐIỆN GIẢI

Trong các chất điện giải, sự thay đổi của Kali và Calci ảnh hưởng nhiều lên hoạt động điện của tim.

Magne điều hòa quá trình Calci đi vào tế bào cơ tim nên đóng vai trò trong duy trì sức co bóp cơ tim cũng như trương lực mạch máu ngoại biên.

Hạ kali máu  (Hypokalemia)

Đại cương

Kali rất quan trọng cho việc điều tiết hoạt động điện bình thường của tim. Thận giữ vai trò quan trọng trong thăng bằng Kali.

Kali là cation chủ yếu của khu vực nội bào, chỉ có 2% ở khu vực ngoại bào. Chỉ số trong máu bình thường là 3,5 – 5 mEq/L.

Khi Kali ngoại bào giảm, cơ tim rất dễ bị kích thích, làm cho các rối loạn nhịp dễ xuất hiện, nguy cơ rối loạn nhịp theo cơ chế vào lại.

Nguyên nhân 

Mất qua thận: đái nhiều, tiểu đường không kiểm soát được, hạ Magne máu, hạ Clo máu, tăng Calci máu, toan huyết do nguyên nhân ống thận, cường Aldosterone, hội chứng Fanconi, dùng quá nhiều Corticoides, hội chứng Bartter.

Mất qua đường tiêu hóa: nôn ói nhiều, dò ruột hoặc mật do dẫn lưu, tiêu chảy, thụt tháo hoặc dùng thuốc nhuận tràng…

Do thuốc: lợi tiểu thải kali (thiazid, furosemid), dùng nhiều corticoid, dùng insulin với glucose ưu trương, natri bicarbonat, cường betaadrenergic; thuốc kháng sinh (amphotericinB, penicillin, ampicillin, aminoglycosides…), kiềm máu, điều trị thiếu hụt vitamin B12 và acid folic.

Lượng kali đưa vào không đủ (lượng kali hàng ngày < 10 – 20mEq trong 1-2 tuần): thiếu ăn, nghiện rượu, ăn kiêng.

Thừa corticoid chuyển hóa muối nước: cường aldosterol, tăng huyết áp ác tính, hội chứng Cushing, ung thư thận, u tế bào cạnh cầu thận, uống nhiều cam thảo…

Liệt chu kỳ Westphal: bệnh nhân dưới 30 tuổi, yếu cơ về sáng, tái phát nhiều lần.

Lâm sàng 

Yếu cơ ( tứ chi, cơ hô hấp…), đau cơ, co rút cơ, tiêu cơ vân.

Mạch yếu, tiếng tim nhỏ có thể có tiếng thổi tâm thu, có khi thoáng ngất

Bụng chướng, giảm nhu động ruột, táo bón, nôn, buồn nôn.

Tiêu chuẩn

Giảm kali máu: kali < 3,5 mEq/L