Hỏi & Đáp Nội tiết học lâm sàng, Ấn bản thứ 8 (2026). CHƯƠNG 32. SỬ DỤNG VÀ LẠM DỤNG HORMONE TĂNG TRƯỞNG

Hỏi & Đáp Nội tiết học lâm sàng, Ấn bản thứ 8 (2026). Endocrine Secrets Eighth Edition. 
Copyright © 2026 by Elsevier Inc. Chủ biên: Michael T. McDermott. DỊCH VÀ CHÚ GIẢI: BS LÊ ĐÌNH SÁNG
Cuốn sách này được dịch và xuất bản trực tuyến trên các website yhoclamsang.net & sachyhoc.com của Thư viện Medipharm vì mục đích lan toả tri thức, hoàn toàn phi lợi nhuận. 

CHƯƠNG 32. SỬ DỤNG VÀ LẠM DỤNG HORMONE TĂNG TRƯỞNG

Growth Hormone Use and Abuse
Homer J. LeMar
Endocrine Secrets, CHAPTER 32, 317-321

1. Hormone Tăng Trưởng (Growth Hormone – GH) Là Gì?

GH là hormone dồi dào nhất do Thuỳ trước Tuyến yên (Anterior Pituitary) sản xuất; đây là một hormone peptide chuỗi đơn do các tế bào hướng somatostatin (Somatotroph cells) ở Thuỳ trước Tuyến yên tổng hợp và tiết ra dưới hai dạng phân tử: dạng GH 22-kDa chiếm ưu thế hơn dạng 20-kDa, nhưng cả hai đều có hoạt tính sinh học tương tự nhau. Việc định lượng từng đồng phân (Isoforms) GH riêng lẻ đóng vai trò then chốt trong việc phát hiện tình trạng sử dụng chất cấm (Doping) ở các vận động viên. Quá trình sản xuất GH nội sinh đạt mức cao nhất trong giai đoạn dậy thì, và khi người bệnh đến tuổi trung niên, mức độ này giảm xuống chỉ còn khoảng 15% so với mức đỉnh điểm.

2. Sự Tiết GH Diễn Ra Như Thế Nào?

Cơ thể tiết GH theo nhịp xung (Pulsatile fashion), chủ yếu vào ban đêm. Giấc ngủ, hoạt động thể lực, chấn thương và nhiễm trùng huyết (Sepsis) là các yếu tố làm tăng tiết GH. Tình trạng béo phì và tuổi cao làm giảm sự bài tiết hormone này.

3. Sự Giải Phóng GH Được Điều Hòa Như Thế Nào?

Hormone giải phóng GH (Growth Hormone-Releasing Hormone – GH-RH) kích thích và somatostatin ức chế sự tiết GH, cả hai yếu tố này đều bắt nguồn từ vùng dưới đồi (Hypothalamus). Ghrelin, một peptide có nguồn gốc từ dạ dày, cũng kích thích quá trình giải phóng GH. Một chất điều hòa chính khác của quá trình sản xuất GH là yếu tố tăng trưởng giống insulin-1 (Insulin-like Growth Factor-1 – IGF-1); yếu tố này hoạt động tại tuyến yên để trực tiếp ức chế sản xuất GH, đồng thời tác động tại vùng dưới đồi để ức chế sản xuất GH-RH và kích thích tiết somatostatin.

4. Hãy Liệt Kê Các Tác Dụng Của GH