Ngoại khoa Căn bản: Vấn đề, Chẩn đoán và Quản lý, Ấn bản thứ 7 (2026). CHƯƠNG 40. Xử trí thiểu năng động mạch chi dưới, bàn chân đái tháo đường và các phẫu thuật cắt cụt lớn

Ngoại khoa Căn bản: Vấn đề, Chẩn đoán và Quản lý, ấn bản thứ 7 (2026)
Essential Surgery: Problems, Diagnosis and Management, 7th Edition
Biên tập viên chính: Clive R. G. Quick, Suzanne Biers, Tan Arulampalam, Philip J. Deakin
Dịch & Chú giải: Ths.Bs. Lê Đình Sáng – (C) 2026 Elsevier

CHƯƠNG 40. Xử trí thiểu năng động mạch chi dưới, bàn chân đái tháo đường và các phẫu thuật cắt cụt lớn

Managing lower limb arterial insufficiency, the diabetic foot and major amputations
Essential Surgery: Problems, Diagnosis and Management, 40, 567-579

GIỚI THIỆU

Chuyên ngành phẫu thuật mạch máu đã phát triển trong khoảng 60 năm qua, với xu hướng chuyển dịch sang chẩn đoán hình ảnh không xâm lấn và tăng cường sử dụng các biện pháp tái tưới máu nội mạch.

Xơ vữa động mạch ngoại biên được công nhận rộng rãi là một dấu chỉ báo cho xơ vữa động mạch vành và mạch máu não (tỷ lệ tử vong trong 5 năm là khoảng 30% ở bệnh nhân đau cách hồi (intermittent claudication) và 50% ở người bệnh thiếu máu cục bộ mạn tính đe dọa chi (CLTI)). Liệu pháp nội khoa tối ưu ở người bệnh có đau cách hồi thường hiệu quả hơn là can thiệp trực tiếp vào vấn đề xơ vữa động mạch chân. Liệu pháp này bao gồm cai thuốc lá, tập thể dục thường xuyên, kiểm soát huyết áp tối ưu, thuốc kháng kết tập tiểu cầu, liệu pháp hạ lipid máu bao gồm statin và kiểm soát đường huyết.

Thiểu năng động mạch chi dưới mạn tính có thể gây ra đau cách hồi từ nhẹ đến nặng, hoặc khi tiến triển hơn là đau khi nghỉ, loét và hoại thư ngọn chi. Thiểu năng động mạch cũng có thể không có triệu chứng hoặc được phát hiện tình cờ khi sàng lọc (ví dụ: trong quá trình thăm khám bàn chân ở người bệnh đái tháo đường).

THIẾU MÁU CỤC BỘ CHI DƯỚI MẠN TÍNH

Đau cách hồi

Triệu chứng