Nội tiết học Bà mẹ – Thai Nhi và Sơ Sinh (Ấn bản thứ 2, 2026). CHƯƠNG 36. SỰ PHÁT TRIỂN VÀ CHỨC NĂNG CỦA VỎ VÀ TỦY THƯỢNG THẬN Ở THAI NHI VÀ TRẺ SƠ SINH

Nội tiết học Bà mẹ – Thai Nhi và Sơ Sinh: Sinh Lý, Sinh Lý Bệnh và Xử Trí Lâm Sàng (Ấn bản thứ 2, 2026). 
Dịch và Chú giải tiếng Việt: Ths.Bs. Lê Đình Sáng
Maternal-Fetal and Neonatal Endocrinology: Physiology, Pathophysiology, and Clinical Management, 2nd Edition
Imprint: Academic Press. Editors: Christopher S. Kovács, Cheri L. Deal.
Ấn bản tiếng Việt của cuốn sách này là một dự án phi lợi nhuận, được xuất bản duy nhất trên các website yhoclamsang.net và sachyhoc.com của THƯ VIỆN MEDIPHARM.

CHƯƠNG 36. SỰ PHÁT TRIỂN VÀ CHỨC NĂNG CỦA VỎ VÀ TỦY THƯỢNG THẬN Ở THAI NHI VÀ TRẺ SƠ SINH

Mônica F. Stecchini, Fernando S. Ramalho và Sonir R. Antonini

Trường Y khoa Ribeirão Preto, Đại học São Paulo, São Paulo, Brazil

36.1 Giới Thiệu

Tuyến thượng thận (adrenal glands) là các cơ quan nội tiết hai bên nằm ở mặt sau trong của thận. Chúng bao gồm hai phần, vỏ và tủy, khác nhau về nguồn gốc, thành phần và chức năng. Vỏ thượng thận, phần bên ngoài có nguồn gốc từ trung bì (mesoderm), chủ yếu bao gồm các tế bào tạo steroid (steroidogenic cells), và tổng hợp các hormone steroid. Tủy thượng thận, phần bên trong có nguồn gốc từ ngoại bì thần kinh (neuroectoderm), chủ yếu bao gồm các tế bào ưa crom (chromaffin cells), và tổng hợp các catecholamine. Các tế bào vỏ và tủy có sự tiếp xúc thân mật trong cả thời kỳ trước sinh và sau sinh.

Trước khi sinh, những tuyến này là một yếu tố quan trọng cho sự phát triển và trưởng thành của thai nhi và do đó, cho sự chuyển tiếp từ cuộc sống thai nhi sang sơ sinh. Sau khi sinh, chúng có vai trò thiết yếu trong sự sống còn, các phản ứng thích nghi với căng thẳng (stress), cân bằng nội môi dịch, và sự phát triển của các đặc điểm sinh dục thứ phát. Do đó, sự phát triển và chức năng phù hợp của chúng – liên quan đến các tương tác giữa mẹ, nhau thai và thai nhi – là rất quan trọng cho một số quá trình sinh lý có thể ảnh hưởng đến thai nhi, trẻ sơ sinh và người lớn trong tương lai.

Chương này đánh giá sự phát triển, cấu trúc và chức năng của tuyến thượng thận, tập trung vào thời kỳ thai nhi và sơ sinh. Kể từ ấn bản đầu tiên của cuốn sách này, đã có một số tiến bộ trong kiến thức của chúng ta, đặc biệt là về các giai đoạn đầu của sự phát triển vỏ thượng thận ở người.

36.2 Sự Phát Triển Tuyến Thượng Thận