Viêm Tuyến Giáp – Chẩn đoán và Điều trị (2026). CHƯƠNG 16 (HẾT). CAN THIỆP NGOẠI KHOA TRONG VIÊM TUYẾN GIÁP

Viêm Tuyến Giáp – Chẩn đoán và Điều trị (2026) | Thyroiditis – Diagnosis and Therapeutic Management
Biên tập: Mahmoud Sakr – (C) 2026 Nhà xuất bản: Springer – Năm xuất bản: 2026.
Ths.Bs. Lê Đình Sáng: Dịch và chuyển thể tiếng Việt. Ấn bản tiếng Việt của cuốn sách này được xuất bản trực tuyến vì mục đích phi lợi nhuận, duy nhất trên nền tảng yhoclamsang.net và sachyhoc.com của Thư viện Y học Medipharm.

CHƯƠNG 16. CAN THIỆP NGOẠI KHOA TRONG VIÊM TUYẾN GIÁP

Surgical Intervention in Thyroiditis

16.1 Giới Thiệu

Viêm tuyến giáp (thyroiditis) là một rối loạn tuyến giáp phổ biến ảnh hưởng đến nhiều cá nhân trên toàn thế giới. Biến thể thường gặp nhất là viêm tuyến giáp Hashimoto (Hashimoto’s thyroiditis hay viêm tuyến giáp lympho bào mạn tính – chronic lymphocytic thyroiditis). Triệu chứng khởi phát thường gặp tại thời điểm chẩn đoán là suy giáp (hypothyroidism). Hầu hết bệnh nhân không có triệu chứng (asymptomatic). Một vài trường hợp có thể bị đau cổ, cảm giác bóp nghẹt ở cổ, bướu giáp lan tỏa (diffuse goiter), hoặc các triệu chứng rõ ràng hơn, chẳng hạn như khó nuốt (dysphagia), khó thở (shortness of breath), và bướu giáp đơn nhân hoặc đa nhân (solitary or multinodular goiter) có khả năng tiềm ẩn nguy cơ ác tính (malignancy).

Nhìn chung, phương pháp điều trị tiêu chuẩn cho bệnh viêm tuyến giáp là điều trị nội khoa (medical treatment) dưới hình thức liệu pháp hormone thay thế tuyến giáp (replacing thyroid hormone) trong các trường hợp suy giáp, sử dụng kháng sinh (antibiotics) ở những bệnh nhân viêm tuyến giáp sinh mủ cấp tính (acute suppurative thyroiditis), và corticosteroid cho một số trường hợp viêm tuyến giáp Riedel (Riedel thyroiditis). Các can thiệp ngoại khoa (surgical interventions) để điều trị viêm tuyến giáp chỉ được chỉ định trong những trường hợp ngoại lệ, chiếm dưới 1% tổng số các thủ thuật trên tuyến giáp. Các chỉ định phẫu thuật (surgical indications) thường gặp nhất là áp xe (abscess) cần dẫn lưu, các triệu chứng chèn ép (compressive symptoms), và sự hiện diện hoặc nghi ngờ bệnh lý ác tính. Tuy nhiên, phẫu thuật trong các trường hợp viêm tuyến giáp mang theo rủi ro biến chứng trong và sau mổ (intra-operative and post-operative complications). Rõ ràng là mỗi trường hợp cần được cá thể hóa khi quyết định có phẫu thuật hay không bằng cách đánh giá tỷ lệ giữa lợi ích và nguy cơ (benefit-risk ratio).

Nhiều báo cáo trong y văn đề cập đến việc quản lý nội khoa bệnh viêm tuyến giáp; tuy nhiên, chỉ có một số ít thảo luận về khía cạnh ngoại khoa dưới hình thức các chỉ định phẫu thuật, loại phẫu thuật, và các biến chứng sau mổ, khi so sánh với các trường hợp không bị viêm tuyến giáp.

16.2 Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Tích Cực Đến Quyết Định Phẫu Thuật Trong Viêm Tuyến Giáp

16.2.1 Chỉ Định Phẫu Thuật

Các chỉ định phẫu thuật được ghi nhận trong bệnh viêm tuyến giáp bao gồm các triệu chứng chèn ép như khó nuốt, khó thở (dyspnea), hoặc hụt hơi ảnh hưởng đến các hoạt động hàng ngày, và sự thay đổi giọng nói. Các chỉ định khác bao gồm đau, biến dạng về mặt thẩm mỹ (cosmetic deformity), bướu giáp đa nhân độc (toxic multinodular goiter), biến thể dạng nhân của viêm tuyến giáp Hashimoto (nodular variant of Hashimoto’s thyroiditis), không đáp ứng với điều trị nội khoa (lack of response to medical therapy), bướu giáp thò sau xương ức (retro-sternal extension), và nghiêm trọng hơn là sự hiện diện hoặc nghi ngờ bệnh lý ác tính tại tuyến giáp. Trong các trường hợp viêm tuyến giáp sinh mủ cấp tính, phẫu thuật được chỉ định để điều trị áp xe và/hoặc rò (fistula).