Bệnh thần kinh tự chủ do tiểu đường

Chủ đề này sẽ xem xét các biểu hiện lâm sàng và quản lý DAN. Các dạng bệnh lý thần kinh khác liên quan đến đái tháo đường sẽ được thảo luận riêng.

Tác giả: Christopher H Gibbons, MD, MMSc, FAAN; Nguồn: Uptodate, cập nhật đến 16/01/2024
Dịch: Bs Lê Đình Sáng – Khoa Nội tiết, Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa Nghệ An

DỊCH TỄ HỌC

DAN là một dạng bệnh lý thần kinh phổ biến ở bệnh nhân đái tháo đường. Tỷ lệ mắc DAN tăng theo thời gian mắc bệnh tiểu đường. Tỷ lệ này có thể được xác định ở bệnh nhân tại thời điểm chẩn đoán bệnh tiểu đường lên tới 7% [1] nhưng có thể lên tới 50% sau 15 năm [2]. DAN xảy ra ở cả bệnh nhân đái tháo đường týp 1 hoặc týp 2 [3].

SÀNG LỌC

Chúng tôi khuyên bạn nên đánh giá DAN ở tất cả bệnh nhân đái tháo đường. Một số bệnh nhân mắc DAN có thể không có triệu chứng rõ ràng. Việc nhận biết sớm DAN lâm sàng hoặc cận lâm sàng rất hữu ích cho việc phân tầng nguy cơ và hướng dẫn các mục tiêu đường huyết, lipid và huyết áp cụ thể. 

Chúng tôi sàng lọc DAN tại thời điểm chẩn đoán bệnh tiểu đường loại 2 và 5 năm sau khi chẩn đoán bệnh tiểu đường loại 1, phù hợp với hướng dẫn của Hiệp hội Tiểu đường Hoa Kỳ [4]. Việc sàng lọc nên bao gồm hỏi bệnh sử và khám thực thể để đánh giá các triệu chứng và dấu hiệu của rối loạn chức năng tự chủ. Các triệu chứng có thể bao gồm chóng mặt khi đứng, đánh trống ngực, ngất, đầy hơi hoặc cảm giác no sớm và/hoặc khô da mãn tính. Các dấu hiệu của bệnh lý thần kinh tự trị có thể bao gồm hạ huyết áp thế đứng, nhịp tim nhanh khi nghỉ ngơi hoặc bằng chứng da khô và nứt nẻ [5].

Nếu sàng lọc dương tính, xét nghiệm trực tiếp có thể được thực hiện để giúp xác định chẩn đoán DAN. 

Nếu sàng lọc ban đầu là âm tính, bệnh sử và khám thực thể để tìm các triệu chứng và dấu hiệu của rối loạn chức năng tự chủ nên được lặp lại hàng năm.