Gãy xương chậu

ĐẠI CƯƠNG

Đặc điểm chung.

Xương chậu cấu tạo gồm 3 xương riêng biệt: xương cánh chậu, xương mu và xương ngồi. Khung chậu có cấu trúc vòng đai tròn, được tạo bởi  xương cùng ở phía sau và 2 xương chậu hai bên, hình dạng giống cái chậu. Các xương này tiếp nối với nhau bởi khớp mu ở phía trước, khớp cùng chậu hai bên ở phía sau .

Gãy xương chậu hông bao gồm gẫy từng phần của xương chậu và gẫy khung chậu.

Gẫy thành chậu là khái niệm dùng để chỉ các trường hợp gãy từng phần của xương chậu. Đây là loại gẫy xương ít di lệch, điều trị dễ dàng.

Gãy khung chậu là tổn thương có mất liên tục hoàn toàn vòng đai chậu ở ít nhất 2 vị trí, cả cung chậu trước và cung chậu sau.

Gãy khung chậu chiếm từ 1-3% tổng số các gãy xương. Đây là những tổn thương nặng nề, phức tạp và có tỷ lệ tử vong cao thứ hai sau tử vong do chấn thương sọ não. Ở Việt nam gãy khung chậu chiếm từ 3 – 5% tổng số các loại gãy xương và nguyên nhân  chủ yếu là tai nạn giao thông ( theo Ngô Bảo Khang và Nguyễn Đức Phúc).

Điều trị gãy khung chậu gồm điều trị bảo tồn, điều trị bằng khung cố định ngoài, điều trị kết xương bên trong. Mục đích: cố định vững chắc khung chậu, phục hồi tốt về giải phẫu, tập vận động PHCN tốt.

Ở Việt nam, những năm trước đây điều trị gãy khung chậu chủ yếu vẫn là phòng chống sốc tích cực và điều trị bảo tồn cho nên tỷ lệ biến chứng và tàn phế khá nhiều.

Những năm gần đây, điều trị gẫy khung chậu bằng phẫu thuật kết xương bao gồm cả kết xương bên trong và kết xương bằng khung cố định ngoài đã được triển khai áp dụng ở một số bệnh viện lớn và thu được kết quả khả quan.

Cơ chế chấn thương.

BN gãy khung chậu có thể do các cơ chế chấn thương khác nhau. Khi lực chấn thương tác động theo các hướng khác nhau sẽ gây ra các dạng gãy khác nhau. Theo Pennal, lực tác động gây gãy khung chậu bao gồm 3 loại chính:

Lực ép trước – sau (APC – Antero-Posterior Compression)

Lực chấn thương tác động trực tiếp vào khớp mu hoặc vào gai chậu trước trên hay cánh chậu, làm xoay ngoài một bên nửa khung chậu hoặc cả hai bên. Các lực này làm khớp mu doãng rộng hoặc cung chậu trước bị gãy ở một bên hoặc cả hai bên và làm cho nửa khung chậu xoay ngoài (kiểu mở quyển sách)..