THƯ VIỆN MEDIPHARM

1. Đại cương

1.1. Định nghĩa

U xơ tiền liệt tuyến là sự phì đại lành tính của mô tuyến tiền liệt, gây ra các triệu chứng đường tiểu dưới.

1.2. Dịch tễ học

• Tỷ lệ mắc: Khoảng 50% nam giới trên 50 tuổi và 80% nam giới trên 80 tuổi
• Phổ biến ở nam giới lớn tuổi, tăng theo độ tuổi
• Yếu tố nguy cơ: Tuổi cao, tiền sử gia đình, chủng tộc (phổ biến hơn ở người da đen)

1.3. Sinh lý bệnh

• Tăng sinh tế bào đệm và tế bào tuyến của tiền liệt tuyến
• Mất cân bằng giữa tế bào tăng sinh và tế bào chết theo chương trình
• Ảnh hưởng của hormone androgen và yếu tố tăng trưởng

1.4. Phân loại

• Dựa trên kích thước tuyến tiền liệt:
  • Độ I: 20-30g
  • Độ II: 30-50g
  • Độ III: 50-80g
  • Độ IV: >80g

2. Chẩn đoán

2.1. Lâm sàng

• Triệu chứng: Tiểu khó, tiểu yếu, tiểu ngắt quãng, tiểu nhiều lần, tiểu đêm, cảm giác tiểu không hết
• Dấu hiệu: Tiền liệt tuyến to khi thăm trực tràng, có thể sờ thấy bàng quang căng khi bí tiểu

2.2. Cận lâm sàng

2.2.1. Xét nghiệm nước tiểu

• Tổng phân tích nước tiểu: Loại trừ nhiễm trùng tiểu
• Cấy nước tiểu: Khi nghi ngờ nhiễm trùng

2.2.2. Xét nghiệm máu

• PSA (Prostate Specific Antigen): Tăng trong u xơ tiền liệt tuyến, nhưng cần loại trừ ung thư tiền liệt tuyến
• Creatinin máu: Đánh giá chức năng thận

2.2.3. Siêu âm

• Siêu âm bụng và tiền liệt tuyến qua thành bụng: Đánh giá kích thước tuyến, đo lượng nước tiểu tồn dư
• Siêu âm qua trực tràng: Đánh giá chi tiết cấu trúc tuyến tiền liệt

2.3. Chẩn đoán xác định

• Dựa vào triệu chứng lâm sàng và kết quả thăm khám
• Xác nhận bằng siêu âm và xét nghiệm PSA
• Loại trừ các bệnh lý khác gây triệu chứng tương tự

2.4. Chẩn đoán phân biệt

• Ung thư tiền liệt tuyến
• Viêm tiền liệt tuyến mạn tính
• Xơ cứng cổ bàng quang
• Bệnh lý thần kinh bàng quang

3. Điều trị

3.1. Nguyên tắc điều trị

• Điều trị dựa trên mức độ triệu chứng và kích thước tuyến
• Cân nhắc giữa lợi ích và nguy cơ của từng phương pháp điều trị
• Theo dõi và điều chỉnh phương pháp điều trị khi cần thiết

3.2. Điều trị cụ thể

3.2.1. Điều trị nội khoa

1. Điều chỉnh lối sống:
   • Hạn chế uống nước 2-3 giờ trước khi đi ngủ
   • Giảm caffeine và rượu
   • Tập thể dục đều đặn, ít nhất 30 phút/ngày
   • Đi tiểu theo lịch và tập kỹ thuật đi tiểu hai lần
2. Điều trị thuốc:

a) Thuốc chẹn alpha:

• Tamsulosin: 0.4mg, uống 1 lần/ngày
• Alfuzosin: 10mg, uống 1 lần/ngày
• Silodosin: 8mg, uống 1 lần/ngày
• Terazosin: Bắt đầu 1mg, tăng dần đến 5-10mg/ngày
  Lưu ý: Có thể gây hạ huyết áp tư thế đứng, xuất tinh ngược dòng

b) Thuốc ức chế 5-alpha reductase (5-ARI):

• Finasteride: 5mg, uống 1 lần/ngày
• Dutasteride: 0.5mg, uống 1 lần/ngày
  Lưu ý: Hiệu quả sau 3-6 tháng, có thể gây giảm ham muốn tình dục, rối loạn cương dương

c) Phối hợp chẹn alpha và 5-ARI:

• Chỉ định: Tiền liệt tuyến to >40ml hoặc PSA >1.5 ng/ml
• Ví dụ: Tamsulosin 0.4mg + Dutasteride 0.5mg, uống 1 lần/ngày

d) Thuốc kháng muscarinic (nếu có triệu chứng bàng quang kích thích):

• Solifenacin: 5-10mg, uống 1 lần/ngày
• Tolterodine: 4mg, uống 1 lần/ngày
  Lưu ý: Thận trọng ở bệnh nhân có bí tiểu, tăng nhãn áp góc đóng

e) Thuốc ức chế phosphodiesterase-5 (PDE5i):