Phồng động mạch chủ bụng – GS.TS. Đoàn Quốc Hưng

GS.TS. Đoàn Quốc Hưng

Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Y Hà Nội

Bộ môn Ngoại Trường Đại học Y Hà Nội

Khoa Phẫu thuật Tim Mạch Bv Việt Đức

ĐẠI CƯƠNG

Thành động mạch được cấu tạo bởi 3 lớp áo: áo trong (nội mạc), áo giữa (lớp cơ), áo ngoài (liên kết). Thông thường thành mạch song song đều đặn, kích thước giảm dần, nghĩa là đường kính động mạch đoạn xa phải nhỏ hơn kích thước động mạch đoạn gần. Bất kỳ động mạch nào trong cơ thể đều có thể bị bệnh, theo hai thể phổ biến nhất là hẹp-tắc mạch hay giãn-phồng mạch

Gọi là phồng động mạch khi đường kính động mạch lớn hơn 1,5 lần đường kính đoạn động mạch ngay phía trên nó được coi là lành. Ở người Việt Nam: ĐMC bụng ngang thận kích thước trung bình 16-18mm. Nếu ĐMC dưới thận từ 20-30mm gọi là giãn ĐMC, còn trên 30mm gọi là phồng ĐMC.

Là bệnh mạch máu rất thường gặp ở các nước phát triển cũng như Việt nam: bệnh viện Bình dân thống kê mổ 510 phồng động mạch chủ bụng (PĐMCB) từ 1990-1999, bệnh viện Chợ rẫy có 207 trường hợp thời gian 1993-2000, bệnh viện Việt Đức mổ trung bình 50 trường hợp PĐMCB/năm, số lượng bệnh nhân năm sau cao hơn năm trước.

NGUYÊN NHÂN VÀ YẾU TỐ NGUY CƠ

Hai nhóm nguyên nhân cơ bản gây phồng động mạch là bệnh lý và chấn thương

Phồng động mạch bệnh lý

Vữa xơ động mạch: phổ biến nhất, chiếm hơn 90% các trường hợp

Tiểu đường, thoái hoá lớp áo giữa động mạch

Nhiễm trùng: lao, giang mai, nhiễm trùng huyết, viêm không đặc hiệu (Horton, Takayasu..)