Thiểu năng tuyến cận giáp

THIỂU NĂNG TUYẾN CẬN GIÁP
Cập nhật lần cuối: 15/11/2024

Authors: Dolores Shoback, MD; Quan-Yang Duh, MD, FACS

Dịch và biên tập: Ths.Bs. Lê Đình Sáng

I. TỔNG QUAN

1.1 Tóm tắt

Thiểu năng tuyến cận giáp có nhiều biểu hiện khác nhau: từ bệnh nhân không có triệu chứng với nồng độ canxi máu giảm đáng kể đến bệnh nhân có triệu chứng cấp tính với kích thích thần kinh-cơ, tetany, chuột rút đau, co thắt thanh quản và thậm chí co giật với canxi máu thấp tại khoa cấp cứu hoặc phòng hồi sức.

Đa số các trường hợp là hậu phẫu do các bệnh lý tuyến giáp lành tính và ác tính, cường cận giáp, và ung thư thanh quản hoặc các ung thư vùng đầu cổ khác.

Các nguyên nhân không phẫu thuật bao gồm: các bệnh di truyền và hội chứng hiếm gặp; phá hủy tuyến do tự miễn; phá hủy hoặc xâm lấn do khối u, xạ trị, hoặc thâm nhiễm sắt hoặc đồng; giảm magiê máu và thiếu hụt magiê; và vô căn.

Xét nghiệm cần xác nhận canxi ion hoặc canxi toàn phần điều chỉnh theo albumin thấp và nồng độ hormon tuyến cận giáp (PTH) nguyên vẹn thấp hoặc không tương xứng bình thường, đồng thời cũng cần kiểm tra nồng độ magiê và vitamin D 25-hydroxy trong huyết thanh.

Nếu có triệu chứng, cần bổ sung nhanh chóng canxi và/hoặc magiê cùng với theo dõi cẩn thận và điều trị mạn tính bằng các chất chuyển hóa vitamin D hoạt hóa.

1.2 Định nghĩa

Thiểu năng tuyến cận giáp là tình trạng thiếu hụt tương đối hoặc tuyệt đối của hormon tuyến cận giáp (PTH) trong máu, về tổng hợp và bài tiết. Điều này dẫn đến giảm canxi máu toàn phần được điều chỉnh theo albumin và tăng phosphat máu. Các dấu hiệu và triệu chứng có thể liên quan đến hệ thần kinh-cơ, tâm thần, tim mạch, mắt, da, tiêu hóa và thận/tiết niệu. Bệnh nhân cũng có thể không có triệu chứng.