Bài giảng viêm tụy cấp Bệnh viện Bạch Mai

YÊU CẦU XÉT NGHIỆM, CHẨN ĐOÁN HÌNH ẢNH

Công thức máu, đông máu cơ bản.

Sinh hóa máu cơ bản: glucose, chức năng gan thận (ure, creatinin, bilirubin, ALT, AST), điện giải đồ, men tụy (Lipase, Amylase máu), chẩn đoán nguyên nhân (calci máu, ion canxi, lipid máu (Cholesterol, Triglycerid, LDL, HDL)), tiên lượng (CRP, LDH, protein, albumin).

Khí máu động mạch, điện tim, chụp XQ phổi thẳng.

Siêu âm ổ bụng. Tổng phân tích nước tiểu. Cấy máu, procalcitonin nếu có nhiễm trùng.

CT bụng (Chụp CT bụng sau 48 h giá trị tiên lượng). Cân nhắc MRI bụng với phụ nữ có thai.

ERCP chỉ định trường hợp sỏi OMC điều trị lấy sỏi.

Các thăm dò khác đánh giá nguyên nhân: 

Nội soi dạ dày nếu nghi ngờ -> soi dạ dày cửa sổ bên quan sát vùng bóng vater, túi thừa tá tràng.

Chụp MRI nếu nghi ngờ tuỵ phân đôi (divisum).

Bệnh nhân > 40 tuổi u tuỵ nên xem xét nguyên nhân gây viêm tuỵ cấp: CEA, CA 19-9, chụp MSCT hoặc MRI, siêu âm nội soi.

Siêu âm nội soi (EUS): nghi sỏi nhỏ, u tuỵ, viêm tuỵ mạn.

Nếu các thăm dò làm đầy đủ chưa tìm được nguyên nhân, viêm tuỵ hay tái phát xem xét làm các xét nghiệm di truyền.

Cường cận giáp: canxi toàn phần và ion, horme tuyến giáp (PTH).

CHẨN ĐOÁN

Chẩn đoán viêm tụy cấp khi có 2 trong 3 tiêu chuẩn: 

Đau bụng điển hình.

Tăng amylase và/hoặc lipase máu trên 3 lần (giá trị bình thường) và/hoặc.

Hình ảnh viêm tụy trên CĐHA.

Chụp CT bụng có thuốc cản quang và/hoặc MRI tụy chỉ khi chẩn đoán không rõ ràng hoặc lâm sàng không cải thiện trong 48-72h sau khi khởi bệnh.

ĐÁNH GIÁ BAN ĐẦU: rất quan trọng

Đánh giá tình trạng huyết động ngay khi nhập viện.

Đánh giá yếu tố nguy cơ (có ở phần phụ lục) để phân tầng bệnh nhân theo nguy cơ cao hoặc nguy cơ thấp.