Phẫu thuật cắt gan do ung thư gan

ĐẠI C­ƯƠNG:

Phẫu thuật cắt gan do u gan được tiến hành lần đầu tiên vào năm 1886 do Lin và Escher tiến hành. Đến năm 1938 trên thế giới đã có 48 trường hợp cắt gan do ung thư­ gan. Năm 1939, Mayer May và Tôn Thất Tùng lần đầu tiên đã mổ gan có kế hoạch (cắt thùy gan trái cho 1 bệnh nhân K gan bằng cách tìm được các tĩnh mạch gan để thắt trước khi cắt). Năm 1952, Lortat-Jacob đã công bố trường hợp cắt gan phải có kế hoạch bằng cách thắt các cuống mạch ở rốn gan trước khi cắt. Phương pháp này mất nhiều thời gian, mất nhiều máu, chỉ cắt gan rộng và rất khó thực hiện. Năm 1962, phương pháp cắt gan Tôn Thất Tùng được công bố ở Đức: cắt gan bằng cầm máu ở trong nhu mô gan sau khi bóp nát nhu mô gan bằng ngón tay. Phương pháp này khắc phục được các nhược điểm của PP Lortat-Jacob.

Một số điểm về giải phẫu và phân chia thùy gan:

Gan là 1 cơ quan phân thùy. Rãnh giữa chia gan thành 2 nửa gan. Rãnh bên phải chia nửa gan thành 2 phân thùy: phân thùy trước và phân thùy sau. Rãnh rốn (rãnh duy nhất nhìn thấy) chia nửa gan trái thành 2 phân thùy: phân thùy giữa và phân thùy bên, đồng thời rãnh rốn cũng chia toàn bộ gan thành 2 thùy: thùy gan trái (tương ứng với phân thùy bên) và thùy gan phải (tương ứng với 3 phân thùy giữa, trước, bên). Phân thùy bên được rãnh bên trái chia thành 2 hạ phân thùy: II và III. Một đường ngang chia 2 phân thùy bên phải thành 4 hạ phân thùy: V và VII của phân thùy trước, còn VI và VII của hạ phân thùy sau. Phân thùy đuôi (thùy Spigel) có cuống cửa bắt nguồn từ cả 2 cuống bên F và T và có hệ tĩnh mạch trên gan riêng biệt.

PHƯƠNG PHÁP CẮT GAN QUA NHU MÔ CỦA TÔN THẤT TÙNG:

Nguyên tắc

Sử dụng triệt để các rãnh gan (rãnh giữa, rãnh bên phải, rãnh rốn) để đi vào trung tâm gan.

Mổ gan không bằng dao kéo mà bằng hai ngón tay

Cặp cuống gan trong các trường hợp cần có một phẫu trường rõ rệt, không chảy máu.

Tìm và buộc các cuống cửa và các tĩnh mạch trên gan ngay trong nhu mô gan, như­ thế phải phẫu tích bằng tay tất cả các cuống.

Kẹp cuống cửa một cách dễ dàng bằng một kẹp qua bao Glisson, không phẫu tích riêng biệt tĩnh mạch cửa, động mạch gan và ống mật; thắt các thành phần trong cuống Glisson bằng 1 sợi chỉ.

Chỉ trong trường hợp các ống dẫn mật dãn to mới phẫu tích riêng biệt ống mật và khâu nó bằng những…….. chỉ để khâu mạch máu.

Trong giải phẫu, nghiên cứu tỉ mỉ 3 thành phần của các cuống có bọc Glisson: tĩnh mạch cửa, động mạch gan, ống mật. Trong thực tế chỉ có 1 cuống cửa có bao Glisson, cần phẫu tích kỹ l­ỡng trong nhu mô gan, nhưng không cần mở ra để tìm các thành phần trừ những trường hợp đặc biệt.

Hình thái cắt gan

Cắt gan rộng: khi cắt từ 2 phân thùy trở lên (cắt nửa gan F, cắt nửa gan T, cắt 2 phân thùy giữa hay trước + giữa,…)