Chẩn đoán và điều trị lao phổi ở trẻ em

Nguồn: “ Phác đồ điều trị 2020”- Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch

Lao phổi ở trẻ em rất đa dạng và chẩn đoán tương đối khó so với người lớn

CHẨN ĐOÁN

Dịch tễ:

Tiền sử có tiếp xúc gần gũi với nguồn lây, đặc biệt là lao phổi AFB dương (trong gia đình, trường học)  

Lâm sàng:

Ho dai dẳng, khò khè

Có thể sốt nhẹ.

Không cải thiện khi đã điều trị kháng sinh phổ rộng, triệu chứng 7 – 10 ngày (trẻ 5 -14 tuổi có thể có các triệu chứng: ho khạc đàm/máu, đau ngực)

Sụt cân hoặc không tăng cân hoặc suy dinh dưỡng (đã loại trừ các nguyên nhân khác)  

Cận lâm sàng:

Soi đàm – dịch dạ dày, dịch hầu họng (NTA) tìm AFB (AFB HQ)

Cấy đàm, dịch dạ dày (cấy MGIT) tìm AFB

X-quang phổi: tổn thương dạng kê, tạo hang, tổn thương nốt, hạch vùng rốn phổi hoặc trung thất…)

CT ngực: nếu có điều kiện (tìm hạch vùng rốn phổi hoặc trung thất)

PCR lao. (Không thực hiện, theo QĐ số 3126/ QĐ-BYT ngày 23/05/2018)

Gene Xpert: tìm ADN vi trùng lao cho kết quả nhanh được chỉ định khi soi đàm, dịch dạ dày AFB âm tính (tìm được vi trùng lao và kháng Rifadin cho kết quả nhanh).

Các xét nghiệm sử dụng kháng nguyên tổng hợp đặc hiệu của vi trùng lao (QuantiFERON-TB Gold, T-SPOT TB,…)

Nội soi phế quản rút dịch rửa phế quản tìm AFB.

TIÊU CHUẨN PHÂN LOẠI BỆNH LAO PHỔI

Lao phổi AFB(+):

Thoả mãn 1 trong 4 tiêu chuẩn sau:

Tối thiểu có 1 tiêu bản AFB (+)

Một tiêu bản đờm AFB (+) và có hình ảnh nghĩ đến lao tiến triển trên phim Xquang phổi;

Một tiêu bản đờm AFB (+) và nuôi cấy dương tính.

Một tiêu bản đờm AFB (+) và genexpert : MT (+)